Tài liệu trên website https://hoclamsang.vn dùng để tra cứu, phục vụ hoạt động giảng dạy và học tập, không phải là tài liệu hướng dẫn việc tự điều trị. Các hoạt động tư vấn y khoa hoặc điều trị phải có bác sĩ chuyên khoa hướng dẫn.
← Trang chủ

Hội chứng hạ đường huyết

🧩 Hội chứngNội tiết✓ Đã pre-checkY văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Williams Textbook of Endocrinology)
🕒 Cập nhật: 30/07/2026 · 📚 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Williams Textbook of Endocrinology)
📖 Tổng quan bệnh học
Định nghĩa: Hội chứng hạ đường huyết là tập hợp các triệu chứng và dấu hiệu lâm sàng xuất hiện khi nồng độ glucose trong máu giảm xuống dưới mức bình thường. Mức giảm này thường là dưới 3.9 mmol/L (70 mg/dL), gây ra rối loạn chức năng thần kinh và kích hoạt hệ thần kinh giao cảm.
Dịch tễ: Hội chứng hạ đường huyết là một biến cố lâm sàng có thể xảy ra ở nhiều đối tượng. Đặc biệt, nó thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường đang điều trị bằng insulin hoặc các thuốc hạ đường huyết đường uống. Ngoài ra, các nguyên nhân khác như u tụy tiết insulin cũng có thể gây ra tình trạng này.
Cơ chế bệnh sinh: Cơ chế bệnh sinh của hội chứng hạ đường huyết liên quan trực tiếp đến sự giảm nồng độ glucose trong máu dưới mức bình thường. Tình trạng này dẫn đến rối loạn chức năng của hệ thần kinh trung ương do thiếu hụt năng lượng. Đồng thời, cơ thể sẽ kích hoạt hệ thần kinh giao cảm để cố gắng điều hòa đường huyết và gây ra các triệu chứng phản ứng.
Phân loại: Hội chứng hạ đường huyết có thể được phân loại dựa trên nguyên nhân gây ra. Các nguyên nhân chính bao gồm hạ đường huyết do điều trị đái tháo đường, u tụy tiết insulin, hoặc các tình trạng bệnh lý khác. Việc phân loại giúp định hướng chẩn đoán và điều trị phù hợp cho từng trường hợp.
🧩 Nhận diện hội chứng — gom triệu chứng & dấu hiệu để định hướng nhóm bệnh

Định nghĩa hội chứng

Hội chứng hạ đường huyết là tập hợp các triệu chứng và dấu hiệu lâm sàng xuất hiện khi nồng độ glucose trong máu giảm xuống dưới mức bình thường, thường là < 3.9 mmol/L (70 mg/dL), gây ra rối loạn chức năng thần kinh và kích hoạt hệ thần kinh giao cảm.

🗣️ Triệu chứng cơ năng — bệnh nhân than

  • Đói cồn cào
  • Run tay chân
  • Hồi hộp, đánh trống ngực
  • Vã mồ hôi
  • Lo lắng, bồn chồn
  • Tê bì quanh miệng
  • Mệt mỏi, yếu ớt
  • Đau đầu, chóng mặt
  • Nhìn mờ, nhìn đôi
  • Lú lẫn, khó tập trung
  • Buồn ngủ, thay đổi hành vi (kích động, hung hăng)
  • Co giật, mất ý thức (nặng)

🔎 Dấu hiệu thực thể — bác sĩ khám ra

  • Da tái, vã mồ hôi lạnh
  • Run rẩy toàn thân hoặc chi
  • Nhịp tim nhanh, mạch nhanh
  • Huyết áp có thể tăng nhẹ ban đầu, sau đó có thể hạ
  • Rối loạn tri giác (lú lẫn, mất định hướng, vật vã, hôn mê)
  • Co giật toàn thân hoặc cục bộ
  • Dấu hiệu thần kinh khu trú thoáng qua (ví dụ: liệt nửa người, liệt dây thần kinh sọ)
  • Phản xạ gân xương có thể tăng hoặc giảm
  • Đồng tử giãn

🔬 Cận lâm sàng khẳng định

  • Đo đường huyết (mao mạch hoặc tĩnh mạch)
    • Nồng độ glucose máu < 3.9 mmol/L (70 mg/dL) là tiêu chuẩn chẩn đoán.
  • Nghiệm pháp Whipple kinh điển
    • 1. Có triệu chứng hạ đường huyết. 2. Nồng độ glucose máu thấp tại thời điểm có triệu chứng. 3. Các triệu chứng cải thiện nhanh chóng sau khi nâng đường huyết.
  • Đo nồng độ Insulin, C-peptide, Proinsulin trong máu (khi tìm nguyên nhân, đặc biệt khi hạ đường huyết).
  • Xét nghiệm sàng lọc thuốc (sulfonylurea, meglitinide) nếu nghi ngờ.

🩺 Các bệnh gây ra hội chứng — bấm tên để mở bài

  • 🩺 Đái tháo đường đang điều trị (quá liều insulin/thuốc uống, bỏ bữa, gắng sức)
    • Tiền sử đái tháo đường, đang dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết nhóm sulfonylurea/meglitinide, thay đổi chế độ ăn uống hoặc hoạt động thể lực.
  • 🩺 U tụy tiết insulin (Insulinoma)
    • Hạ đường huyết tái phát, đặc biệt khi đói hoặc sau gắng sức, tăng nồng độ insulin và C-peptide trong máu khi hạ đường huyết.
  • 🩺 Suy vỏ thượng thận nguyên phát (Bệnh Addison)
    • Hạ huyết áp, sạm da, mệt mỏi, buồn nôn, nôn, rối loạn điện giải (Na+ thấp, K+ cao).
  • 🩺 Suy tuyến yên ⏳
    • Triệu chứng suy các tuyến đích khác (ví dụ: suy giáp, suy vỏ thượng thận thứ phát), tiền sử chấn thương sọ não hoặc phẫu thuật vùng yên.
  • 🩺 Bệnh gan nặng (xơ gan, suy gan cấp)
    • Vàng da, cổ trướng, sao mạch, xét nghiệm chức năng gan bất thường.
  • 🩺 Nghiện rượu
    • Tiền sử lạm dụng rượu, hạ đường huyết thường xảy ra sau khi uống rượu và không ăn uống đầy đủ.
  • 🩺 Hạ đường huyết phản ứng (Reactive hypoglycemia)
    • Xảy ra 2-4 giờ sau bữa ăn, thường không nghiêm trọng và tự giới hạn.
Thấy bài hữu ích? Gửi cho bạn cùng lớp.