🕒 Cập nhật: 02/08/2026 · 📚 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Sleisenger and Fordtran's GI and Liver Disease)
📖 Tổng quan bệnh học
Định nghĩa: Hội chứng Budd-Chiari (BCS) là một tình trạng hiếm gặp do tắc nghẽn dòng chảy tĩnh mạch gan, từ các tĩnh mạch gan nhỏ trong gan đến chỗ nối của tĩnh mạch chủ dưới (IVC) và tâm nhĩ phải, không bao gồm bệnh tim hoặc hội chứng tắc nghẽn xoang gan (SOS).
Dịch tễ: BCS là một bệnh hiếm gặp, với tỷ lệ mắc khác nhau tùy theo khu vực địa lý. Bệnh thường gặp ở người trẻ và trung niên. Các bệnh lý tăng sinh tủy (MPN) là nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm khoảng 50% trường hợp ở các nước phương Tây.
Cơ chế bệnh sinh: Cơ chế bệnh sinh chính là sự hình thành huyết khối trong tĩnh mạch gan và/hoặc tĩnh mạch chủ dưới, dẫn đến tắc nghẽn dòng chảy máu từ gan. Điều này làm tăng áp lực xoang gan, gây sung huyết gan, gan to, cổ trướng và suy giảm chức năng gan. Tắc nghẽn mạn tính có thể dẫn đến xơ hóa, xơ gan và tăng áp lực tĩnh mạch cửa.
Phân loại: BCS có thể được phân loại dựa trên thời gian khởi phát (cấp tính, bán cấp, mạn tính) và vị trí tắc nghẽn (tĩnh mạch gan, tĩnh mạch chủ dưới, hoặc cả hai). Bệnh cũng có thể được phân loại thành nguyên phát (do rối loạn tăng đông máu) hoặc thứ phát (do chèn ép từ bên ngoài như khối u).