🕒 Cập nhật: 30/07/2026 · 📚 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Williams Obstetrics)
📖 Tổng quan bệnh học
Định nghĩa: Mất kinh là một triệu chứng đặc trưng bởi sự vắng mặt của chu kỳ kinh nguyệt. Trên lâm sàng, triệu chứng này được mô tả dựa trên thời gian mất kinh (mới hay lâu) và tính chất (nguyên phát hay thứ phát). Việc đánh giá cũng cần xem xét tuổi bắt đầu có kinh nguyệt và chu kỳ kinh nguyệt trước đây của bệnh nhân.
Dịch tễ: Mất kinh là một triệu chứng có thể gặp ở nhiều đối tượng phụ nữ do đa dạng các nguyên nhân bệnh lý và sinh lý. Nó liên quan đến các tình trạng nội tiết, bệnh lý tử cung, buồng trứng hoặc các yếu tố toàn thân. Các yếu tố như thay đổi cân nặng, chế độ ăn uống, tập luyện cường độ cao cũng có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt.
Cơ chế bệnh sinh: Mất kinh có thể phát sinh từ rối loạn ở nhiều cấp độ của trục hạ đồi-tuyến yên-buồng trứng-tử cung. Các cơ chế bệnh sinh bao gồm sự suy giảm chức năng của vùng dưới đồi hoặc tuyến yên, gây ảnh hưởng đến việc sản xuất hormone điều hòa kinh nguyệt. Rối loạn chức năng buồng trứng, như trong hội chứng buồng trứng đa nang hoặc suy buồng trứng sớm, cũng là nguyên nhân phổ biến. Ngoài ra, các bất thường tại tử cung hoặc đường ra, như hội chứng Asherman, cũng có thể dẫn đến mất kinh.
Phân loại: Mất kinh có thể được phân loại dựa trên thời gian xuất hiện thành mất kinh nguyên phát hoặc thứ phát. Mất kinh nguyên phát là tình trạng chưa từng có kinh nguyệt, trong khi mất kinh thứ phát là sự ngừng kinh sau khi đã có chu kỳ kinh nguyệt. Ngoài ra, triệu chứng này còn được phân loại theo nhóm nguyên nhân gây ra, bao gồm nguyên nhân từ vùng dưới đồi - tuyến yên, buồng trứng, tử cung - đường ra, tuyến thượng thận hoặc các nguyên nhân toàn thân khác.