Asparaginase

• Là enzym THUỶ PHÂN acid amin L-asparagin thành acid aspartic và amoniac, làm CẠN KIỆT L-asparagin trong máu.
• L-asparagin cần thiết để tổng hợp protein. Hầu hết TẾ BÀO BÌNH THƯỜNG tự tổng hợp đủ L-asparagin nhờ enzym asparagin synthetase, còn TẾ BÀO BẠCH CẦU LYMPHO ÁC TÍNH thì KHÔNG — chúng phải lấy asparagin ngoại sinh từ máu.
• Vì vậy khi asparaginase làm cạn asparagin máu, tế bào ác tính không tổng hợp đủ protein và chết. Đây là cơ sở của tính CHỌN LỌC rất cao trên bạch cầu lympho cấp.
• Kháng thuốc: một số trường hợp sau khi dùng có hiện tượng CẢM ỨNG làm tăng enzym asparagin synthetase trong tế bào ung thư.

• Bệnh bạch cầu cấp dòng lympho (ALL) ở trẻ em và người lớn — thường dùng trong phác đồ đa hoá trị liệu.

• Bạch cầu cấp dòng lympho (ALL)
• Lơ xê mi cấp
• Lơ xê mi lympho cấp ở trẻ em (Bệnh bạch cầu cấp dòng lympho ở trẻ em)
• U lympho không Hodgkin ở trẻ em
• U lympho không Hodgkin (trẻ em)

• Tiền sử phản ứng quá mẫn nghiêm trọng với asparaginase.
• ⚠️ VIÊM TUỴ cấp hoặc tiền sử viêm tuỵ liên quan tới asparaginase.
• Bệnh đông máu / rối loạn đông máu nặng.
• Chảy máu nặng hoặc nghẽn mạch nặng liên quan tới sử dụng asparaginase.
• Suy gan nặng.

• ⚠️⚠️ PHẢN ỨNG DỊ ỨNG thường gặp, có thể ĐE DOẠ TÍNH MẠNG — sốc phản vệ và tử vong đã được ghi nhận.
• ⚠️ Phản ứng dị ứng có thể xảy ra NGAY TRONG ĐỢT ĐIỀU TRỊ ĐẦU TIÊN và KHÔNG thể đoán trước bằng nghiệm pháp tiêm trong da.
• ⚠️ Thay đổi nồng độ ĐƯỜNG HUYẾT.
• ⚠️ Làm nặng thêm bệnh lý ĐÔNG MÁU.
• ⚠️ ĐAU BỤNG có thể là dấu hiệu của VIÊM TUỴ.

• ⚠️ Có thể gây phản ứng dị ứng NẶNG, kể cả sốc phản vệ và CHẾT ĐỘT NGỘT.
• ⚠️ Phản ứng dị ứng hay gặp với asparaginase nguồn gốc E. coli HƠN so với loại từ E. chrysanthemi và loại pegyl hoá.
• Hầu hết ADR đều do thiếu hụt ASPARAGIN và GLUTAMIN, dẫn tới giảm tổng hợp protein ở các mô.

• ⚠️ METHOTREXAT: asparaginase làm GIẢM hoặc MẤT tác dụng của methotrexat trên tế bào ác tính (methotrexat cần asparagin để tế bào sao chép). Tác dụng mất còn kéo dài chừng nào asparagin còn bị thuỷ phân — phải sắp xếp trình tự dùng thuốc.
• VINCRISTIN và PREDNISOLON: dùng asparaginase tĩnh mạch đồng thời hoặc TRƯỚC đợt vincristin - prednisolon có thể LÀM TĂNG ĐỘC TÍNH. Asparaginase còn làm giảm độ thanh thải của vincristin.
• Xét nghiệm chức năng TUYẾN GIÁP bị sai lệch: thuốc làm giảm nhanh và rõ nồng độ globulin gắn thyroxin trong vòng 2 ngày sau liều đầu; trở lại bình thường trong 4 tuần sau liều cuối.
• Natalizumab và vắc xin virus SỐNG: asparaginase làm tăng tác dụng (nguy cơ nhiễm trùng) — tránh phối hợp.
• Vắc xin virus CHẾT (bất hoạt): asparaginase làm giảm tác dụng.

• ⚠️ KHÔNG có thuốc giải độc.
• ⚠️ Nếu có phản ứng phản vệ: dùng NGAY epinephrin, thở oxy và tiêm tĩnh mạch corticosteroid.
• Có thể dùng INSULIN để điều trị tăng glucose huyết.

Không có chế phẩm nào đang giữ số đăng ký lưu hành tại Việt Nam.