Bedaquilin

• - Bedaquiline là thuốc kháng Mycobacteria nhóm diarylquinoline.
• - Thuốc ức chế enzym ATP synthase, cần thiết cho quá trình sinh năng lượng của M. tuberculosis.
• - Có tác dụng in vitro trên M. tuberculosis (cả chủng nhạy cảm và đa kháng với isoniazid, rifampicin, ethambutol, ethionamid, pyrazinamid, streptomycin, ofloxacin).
• - MIC của bedaquiline với M. tuberculosis đa kháng thuốc phân lập lâm sàng: 0,003 - 0,25 microgam/ml.
• - Cũng có tác dụng in vitro trên một số Mycobacteria khác (M. avium, M. intracellulare, M. abscessus, M. ulcerans).
• - Cơ chế kháng thuốc chính: đột biến gen đích atpE. Một cơ chế khác là đột biến gen Rv0678, quy định bơm đẩy MmpS5-MmpL5 efflux pump.

• Điều trị lao phổi đa kháng thuốc ở người lớn và trẻ em > 5 tuổi, cân nặng ≥ 16 kg.
• Luôn dùng phối hợp với các thuốc chống lao khác.
• ⚠️ KHÔNG DÙNG cho lao tiềm ẩn, lao do chủng M. tuberculosis nhạy cảm, lao ngoài phổi, hoặc bệnh phổi do Mycobacteria không lao (NTM).

• Bệnh Lao

• ⚠️ CHỐNG CHỈ ĐỊNH: Mẫn cảm với bedaquiline.

• ⚠️ TỶ LỆ TỬ VONG ở nhóm dùng bedaquiline (11,4%) cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng (2,5%), chưa rõ nguyên nhân.
• Rất thường gặp: Đau đầu, chóng mặt, nôn/buồn nôn, đau khớp, ho ra máu, đau ngực.
• Thường gặp: Khoảng QT kéo dài, tiêu chảy, tăng transaminase, đau cơ, tăng amylase máu.
• Các ADR như nôn, đau khớp, đau đầu, tăng transaminase cũng có tỷ lệ cao hơn ở nhóm dùng bedaquiline.

• ⚠️ CHỈ DÙNG BEDAQUILIN KHI KHÔNG CÓ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ HIỆU QUẢ KHÁC do tăng tỷ lệ tử vong so với placebo.
• ⚠️ THEO DÕI ĐIỆN TÂM ĐỒ (ECG) trước điều trị, tuần 2, 12, 24; ngừng thuốc nếu QT > 500 ms hoặc loạn nhịp thất. Theo dõi chặt chẽ hơn nếu có yếu tố nguy cơ QT kéo dài (thuốc, điện giải, bệnh tim).
• ⚠️ THEO DÕI CHỨC NĂNG GAN (AST, ALT, phosphatase kiềm, bilirubin) trước điều trị, hàng tháng và khi cần; ngừng thuốc nếu aminotransferase > 8 lần giới hạn trên, hoặc aminotransferase tăng cùng bilirubin toàn phần > 2 lần giới hạn trên, hoặc aminotransferase tăng kéo dài > 2 tuần.
• Tránh dùng rượu, thuốc/sản phẩm dược liệu độc gan trong thời gian điều trị, đặc biệt ở bệnh nhân dự trữ gan kém.
• Kiểm tra điện giải đồ (kali, magnesi) nếu QT kéo dài và điều chỉnh bất thường.

• ⚠️ TRÁNH phối hợp bedaquiline với thuốc CẢM ỨNG MẠNH CYP3A4 (ví dụ: rifampicin, rifapentin, rifabutin) vì làm giảm hiệu quả bedaquiline.
• ⚠️ TRÁNH phối hợp bedaquiline với thuốc ỨC CHẾ MẠNH CYP3A4 vì tăng nguy cơ phản ứng bất lợi.
• Đặc biệt tránh phối hợp với thuốc ức chế mạnh CYP3A4 nếu điều trị liên tục từ 14 ngày trở lên, trừ khi lợi ích vượt trội nguy cơ.

• Chưa có báo cáo hay kinh nghiệm điều trị quá liều bedaquiline.
• ⚠️ NẾU QUÁ LIỀU: Cần đánh giá chức năng sống và theo dõi điện tâm đồ (khoảng QT).
• Loại bỏ bedaquiline chưa hấp thu bằng rửa dạ dày hoặc than hoạt.
• Không thể loại bỏ bedaquiline trong huyết tương bằng lọc máu do thuốc gắn protein cao.

Không có chế phẩm nào đang giữ số đăng ký lưu hành tại Việt Nam.