Melphalan

• Tác nhân alkyl hoá thuộc nhóm mù tạc nitrogen: tạo liên kết chéo với DNA làm rối loạn sao chép và phiên mã, dẫn tới chết tế bào.
• Tác dụng KHÔNG đặc hiệu theo chu kỳ tế bào.
• Là dẫn chất phenylalanin của mù tạc nitrogen — được thiết kế để tận dụng vận chuyển acid amin vào tế bào u hắc tố và tương bào.

• ĐA U TUỶ XƯƠNG — điều trị giảm nhẹ, hoặc trong PHÁC ĐỒ ĐIỀU KIỆN HOÁ trước ghép tế bào gốc tạo máu TỰ THÂN.
• Điều trị giảm nhẹ UNG THƯ BIỂU MÔ BUỒNG TRỨNG không thể cắt bỏ.
• U NGUYÊN BÀO THẦN KINH.

• Bệnh Hodgkin
• Đa u tủy xương
• Ghép tế bào gốc đồng loài điều trị bệnh máu
• Ghép tế bào gốc tự thân điều trị bệnh máu
• U nguyên bào thần kinh

• Quá mẫn với melphalan.
• ⚠️ Suy tuỷ nặng (bạch cầu dưới 2 000/mm³, tiểu cầu dưới 50 000/mm³).
• Người bệnh trước đó đã KHÔNG đáp ứng với trị liệu bằng melphalan.
• Phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng đầu; phụ nữ cho con bú.

• ⚠️ Rất thường gặp — Huyết học: SUY TUỶ XƯƠNG dẫn tới giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, thiếu máu.
• Tiêu hoá: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, loét miệng; VIÊM MIỆNG ở liều cao.
• Da: rụng tóc ở liều cao.
• Cơ xương: teo cơ, xơ hoá cơ, đau cơ, tăng creatinin phosphokinase huyết.
• ⚠️ Tần suất ADR thay đổi theo LIỀU và theo thuốc phối hợp.

• ⚠️ Chỉ dùng dưới giám sát của bác sĩ chuyên khoa có kinh nghiệm hoá trị chống ung thư, với liều được hiệu chỉnh thận trọng.
• ⚠️ Gây HOẠI TỬ MÔ nếu thoát mạch — hết sức thận trọng khi dùng đường tĩnh mạch.
• ⚠️ ỨC CHẾ TUỶ XƯƠNG là độc tính nguy hiểm thường gặp nhất với melphalan đường tiêm, đặc biệt khi quá liều — phải giám sát huyết học chặt chẽ.

• ⚠️ CICLOSPORIN uống liều chuẩn dùng SAU melphalan tĩnh mạch liều cao (240-250 mg/m²) gây SUY THẬN NẶNG.
• ⚠️ ACID NALIDIXIC: dùng đồng thời với melphalan tĩnh mạch làm tăng nguy cơ VIÊM RUỘT HOẠI TỬ CHẢY MÁU ở TRẺ EM.
• CISPLATIN: có thể làm GIẢM thải trừ melphalan.
• BUTHIONIN SULFOXIMIN: có thể làm tăng sinh khả dụng và độc tính của melphalan.
• KHÔNG tiêm vắc xin SỐNG khi đang điều trị melphalan — tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

• ⚠️ Biểu hiện chính của quá liều là giảm mọi loại huyết cầu do ức chế tuỷ.
• Các yếu tố kích thích tạo huyết cầu tổng hợp (filgrastim, sargramostim) có thể RÚT NGẮN thời gian giảm huyết cầu.
• ⚠️ CHẠY THẬN NHÂN TẠO hoặc LỌC MÁU KHÔNG có tác dụng lấy thuốc ra khỏi cơ thể.

Không có chế phẩm nào đang giữ số đăng ký lưu hành tại Việt Nam.