Tài liệu trên website https://hoclamsang.vn dùng để tra cứu, phục vụ hoạt động giảng dạy và học tập, không phải là tài liệu hướng dẫn việc tự điều trị. Các hoạt động tư vấn y khoa hoặc điều trị phải có bác sĩ chuyên khoa hướng dẫn.
ATC · J01CR05Piperacillin And Beta-Lactamase InhibitorPenicilin phối hợp chất ức chế beta-lactamase
🕒 Duyệt ngày: 2026-09-04 · 📚 Nguồn: Dược thư Quốc gia Việt Nam 2022
💊 Piperacilin + tazobactam — tóm tắt
Loại thuốc: Kháng sinh beta-lactam: ureidopenicilin phổ rộng phối hợp chất ức chế beta-lactamase.
Cơ chế tác dụng
Piperacilin là ureidopenicilin phổ rộng, diệt khuẩn bằng cách ức chế tổng hợp thành tế bào, tác dụng trên vi khuẩn ưa khí và kỵ khí cả Gram dương lẫn Gram âm.
Phổ rộng hơn carbenicilin và ticarcilin trên Gram âm; hoạt tính in vitro mạnh, đặc biệt trên Pseudomonas aeruginosa, Enterobacter, Enterococcus faecalis và Bacteroides fragilis.
Tazobactam ức chế beta-lactamase, khôi phục tác dụng của piperacilin trên các chủng tiết enzym này.
Có 'hiệu ứng chất cấy': nồng độ ức chế tối thiểu của piperacilin TĂNG theo số lượng vi khuẩn được cấy.
KHÔNG nhạy cảm: tụ cầu kháng methicilin, Xanthomonas (Stenotrophomonas) maltophilia và Chlamydia trachomatis.
📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Piperacilin + tazobactam · Lần xuất bản thứ ba (2022)
Chỉ định & liều theo bệnh
Nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn Gram âm nhạy cảm, đặc biệt Pseudomonas aeruginosa.
Nhiễm khuẩn ổ bụng có biến chứng; nhiễm khuẩn da và mô mềm có biến chứng.
Viêm phổi bệnh viện; nhiễm khuẩn huyết; sốt ở người giảm bạch cầu trung tính.
Nhiễm khuẩn tiết niệu có biến chứng.
📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Piperacilin + tazobactam · Lần xuất bản thứ ba (2022)
💊 Liều xem trong từng bài bệnh (Bước 10) — liều thay đổi theo dạng bào chế, dạng muối và theo chế phẩm đơn chất hay phối hợp.
Chống chỉ định
Dị ứng với penicilin hoặc chất ức chế beta-lactamase.
Tiền sử phản ứng dị ứng nghiêm trọng (phản vệ) với bất kỳ beta-lactam nào.
📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Piperacilin + tazobactam · Lần xuất bản thứ ba (2022)
Tác dụng không mong muốn
ADR phổ biến nhất: tiêu hóa (tiêu chảy, táo bón, buồn nôn, nôn, chán ăn, đau bụng), đau đầu, phản ứng ở da (phát ban, ban đỏ, ngứa, đau/sưng tại chỗ tiêm).
Ít gặp: mày đay, viêm tĩnh mạch huyết khối, giảm bạch cầu đa nhân trung tính/tiểu cầu, đau cơ/khớp, tăng AST/ALT, hạ glucose huyết.
Hiếm gặp: thiếu máu tan huyết, ban xuất huyết, chảy máu cam, kéo dài thời gian chảy máu, tăng bạch cầu ưa acid.
⚠️ RẤT HIẾM GẶP: SỐC PHẢN VỆ, mất bạch cầu hạt, viêm đại tràng giả mạc do C. difficile, viêm thận kẽ/suy thận, tăng GGT/bilirubin, vàng da, viêm gan, hồng ban đa dạng nhiễm sắc, hội chứng Stevens-Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc.
📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Piperacillin - Tazobactam · Lần xuất bản thứ ba (2022)
Thận trọng
⚠️ CÓ THỂ GÂY SỐC PHẢN VỆ, TỬ VONG, đặc biệt ở người có tiền sử quá mẫn với penicillin, cephalosporin, carbapenem hoặc nhiều dị nguyên. Hỏi kỹ tiền sử dị ứng trước khi dùng.
⚠️ CÓ THỂ GÂY PHẢN ỨNG DA TRẦM TRỌNG (SJS, TEN, AGEP, DRESS, viêm da bong vảy). Ngừng thuốc ngay nếu xuất hiện ban ngứa và tổn thương nặng lên.
Thận trọng ở người suy thận: dễ bị rối loạn chảy máu (giảm tiểu cầu, xuất huyết), nguy cơ cao phản ứng thần kinh trung ương (kích thích thần kinh cơ, co giật) khi dùng liều cao. Theo dõi chặt chẽ chức năng thận và dấu hiệu thần kinh cơ.
Theo dõi công thức máu nếu điều trị kéo dài > 21 ngày do nguy cơ giảm bạch cầu, giảm bạch cầu trung tính có hồi phục.
Nguy cơ tổn thương thận cấp tăng khi phối hợp với vancomycin. Cần theo dõi chức năng thận chặt chẽ ở bệnh nhân nặng.
Chế phẩm chứa 2,84 mEq (65 mg) natri/1g piperacillin, cần hạn chế muối. Kiểm tra điện giải định kỳ do nguy cơ giảm kali huyết.
Nếu tiêu chảy nặng, kéo dài, cần nghĩ đến viêm ruột màng giả do C. difficile; ngừng thuốc và điều trị thích hợp.
📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Piperacillin - Tazobactam · Lần xuất bản thứ ba (2022)
Tương tác thuốc
Aminoglycosid: HIỆP ĐỒNG tốt, cần cho người bệnh nặng và nhiễm P. aeruginosa đa kháng — NHƯNG phải tiêm RIÊNG RẼ vì tương kỵ (trộn chung làm mất hoạt tính).
Đã ghi nhận Pseudomonas aeruginosa kháng thuốc phát triển ngay trong quá trình điều trị, đặc biệt khi dùng piperacilin ĐƠN ĐỘC.
Có thể kháng chéo với các penicilin kháng Pseudomonas khác.
Probenecid: làm giảm thải trừ, tăng nồng độ piperacilin.
📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Piperacilin + tazobactam · Lần xuất bản thứ ba (2022)
Theo dõi / Quá liều
Triệu chứng quá liều: buồn nôn, nôn, tiêu chảy.
⚠️ CÓ THỂ GÂY KÍCH THÍCH THẦN KINH CƠ HOẶC CO GIẬT, đặc biệt ở người suy thận.
Xử trí: Điều trị hỗ trợ và giảm triệu chứng.
Có thể loại bỏ thuốc khỏi máu bằng lọc máu.
📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Piperacillin - Tazobactam · Lần xuất bản thứ ba (2022)