Triamcinolon

ATC · H02AB08TriamcinoloneGlucocorticoid

🕒 Duyệt ngày: 2026-09-04 · 📚 Nguồn: Dược thư Quốc gia Việt Nam 2022

💊 Triamcinolon — tóm tắt

Loại thuốc: Glucocorticoid tổng hợp — corticosteroid chống viêm.

Dạng thuốc & hàm lượng: Triamcinolon acetonid: tiêm bắp, tiêm trong khớp, tiêm bao hoạt dịch, tiêm trong da, tiêm vào mô mềm, xịt mũi. Tiêm bắp liều duy nhất 40 mg (tối đa 100 mg). · Triamcinolon hexacetonid: tiêm trong khớp, quanh khớp, vào mô tổn thương. · Dùng ngoài da: kem, thuốc mỡ, dung dịch bôi, dung dịch phun. · Bột nhão bôi niêm mạc miệng.

Cơ chế tác dụng

Corticosteroid tổng hợp có tác dụng chống viêm, chống dị ứng và ức chế miễn dịch toàn thân.
⚠️ Tác dụng chống viêm MẠNH GẤP 5 LẦN hydrocortison (prednisolon), nhưng KHÔNG gây giữ natri và ít giữ nước hơn hydrocortison.
Chống viêm qua ức chế giải phóng acid arachidonic → ức chế tổng hợp prostaglandin và leukotrien.
Ức chế miễn dịch qua giảm số lượng lympho, bạch cầu ái toan, bạch cầu đơn nhân; ức chế chức năng đại thực bào và lympho T.
Tác dụng chuyển hoá: tăng glucose huyết; tăng dị hoá protein; phân bố lại mỡ; ức chế tạo xương và tăng huỷ xương.
Nửa đời thải trừ 2-3 giờ (nhưng dạng acetonid/hexacetonid tiêm có tác dụng kéo dài nhiều tuần).

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Triamcinolon · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Chỉ định & liều theo bệnh

Viêm KHỚP và MÔ MỀM: thấp khớp, thoái hoá khớp, viêm khớp dạng thấp thiếu niên, viêm màng hoạt dịch, viêm gân, viêm bao hoạt dịch (tiêm tại chỗ).
Phòng và điều trị VIÊM MŨI DỊ ỨNG (dạng xịt mũi).
Bệnh NGOÀI DA đáp ứng với corticosteroid; viêm và LOÉT MIỆNG (dạng bột nhão).
Các bệnh cần corticosteroid toàn thân kéo dài: dị ứng (hen phế quản, viêm mũi dị ứng); rối loạn nội tiết (suy thượng thận nguyên phát hoặc thứ phát); rối loạn collagen (đợt cấp lupus ban đỏ hệ thống, thấp tim); bệnh da nặng (hội chứng Stevens-Johnson, viêm da bọng nước); bệnh hô hấp và tiêu hoá; rối loạn huyết học (thiếu máu tan máu tự miễn); ung thư hạch bạch huyết và bạch cầu ác tính; bệnh thận (viêm thận kẽ, bệnh thận lupus).

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Triamcinolon · Lần xuất bản thứ ba (2022)

7 bài bệnh trong kho

💊 Liều xem trong từng bài bệnh (Bước 10) — liều thay đổi theo dạng bào chế, dạng muối và theo chế phẩm đơn chất hay phối hợp.

Chống chỉ định

Quá mẫn với triamcinolon hoặc thành phần của thuốc.
Nhiễm NẤM TOÀN THÂN.
Nhiễm khuẩn nặng, cấp tính, chưa khống chế được bằng kháng sinh thích hợp.
Nhiễm VIRUS cấp tính (thuỷ đậu, zona, sởi); viêm giác mạc do Herpes simplex.
Bệnh LAO tiến triển.
Đang sử dụng vắc xin SỐNG.
⚠️ KHÔNG tiêm tĩnh mạch, KHÔNG tiêm trong nhãn cầu, KHÔNG tiêm ngoài màng cứng.
Rối loạn tâm thần cấp.
Loét dạ dày - tá tràng tiến triển; loãng xương nặng; tăng huyết áp nặng; đái tháo đường không kiểm soát.

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Triamcinolon · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Tác dụng không mong muốn

Thường gặp: Nhiễm trùng (vi khuẩn, nấm, virus), đau đầu, đau khớp, phản ứng tại chỗ tiêm.
Ít gặp: Phản ứng dị ứng/phản vệ, hội chứng Cushing, ức chế/suy tuyến thượng thận/tuyến yên.
Ít gặp: Rối loạn chuyển hóa (giữ muối/nước, hạ K+, tăng glucose, đái tháo đường kém kiểm soát, thiếu Ca++, tăng thèm ăn).
Ít gặp: Rối loạn tâm thần (trầm cảm, hưng phấn, rối loạn lưỡng cực, ý nghĩ tự sát, lệ thuộc thuốc), co giật, tăng áp lực nội sọ, mù, đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp.
Ít gặp: Suy tim sung huyết, loạn nhịp tim, tăng/tụt huyết áp, loét/xuất huyết dạ dày, viêm tụy, loãng xương, hoại tử xương, gãy xương.
⚠️ CẦN THEO DÕI: Giảm kali huyết, rối loạn điện tâm đồ, giảm dung nạp carbohydrat, tăng nhãn áp, bất thường calci huyết, protein toàn phần.

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Triamcinolone · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Thận trọng

⚠️ KHÔNG tiêm vào khớp đang hoặc gần vị trí nhiễm trùng.
⚠️ KHÔNG dùng điều trị viêm khớp do lậu cầu hoặc lao.
Dùng liều thấp nhất, thời gian ngắn nhất để hạn chế tác dụng phụ.
Nếu dùng hàng ngày, nên dùng một liều vào buổi sáng cách ngày.
Khi dùng kéo dài, giảm liều từ từ (vài tuần đến vài tháng) trước khi ngừng để tránh suy thượng thận.
Nếu bệnh tái phát, chấn thương hoặc phẫu thuật, cần tăng liều tạm thời.
Thuốc ức chế miễn dịch, làm tăng nhạy cảm với nhiễm trùng; các triệu chứng nhiễm trùng nặng (nhiễm trùng huyết, lao phổi) có thể bị che lấp.

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Triamcinolone · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Tương tác thuốc

⚠️ VẮC XIN SỐNG: không dùng cho người đang điều trị corticosteroid toàn thân và trong vòng 3 THÁNG sau đó.
Globulin miễn dịch varicella zoster (VZIG): nên dùng trong vòng 3 ngày sau phơi nhiễm, không muộn hơn 10 ngày.
Thuốc ỨC CHẾ ENZYM GAN (ritonavir, ketoconazol): làm GIẢM chuyển hoá triamcinolon → tăng nguy cơ HỘI CHỨNG CUSHING và SUY THƯỢNG THẬN.
Thuốc gây HẠ KALI HUYẾT (lợi tiểu thải kali, amphotericin B tĩnh mạch, thuốc nhuận tràng) và thuốc hạ magnesi/calci huyết: cộng hợp rối loạn điện giải.
Thuốc điều trị ĐÁI THÁO ĐƯỜNG: corticoid làm tăng glucose huyết — có thể phải tăng liều insulin.
Corticosteroid gây LOÃNG XƯƠNG, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh — thận trọng khi dùng cùng thuốc khác gây loãng xương.
Thận trọng ở người bệnh tuyến giáp: nồng độ thuốc có thể tăng ở người suy giáp hoặc xơ gan, giảm ở người cường giáp.

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Triamcinolon · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Theo dõi / Quá liều

Quá liều dạng tại chỗ (xịt mũi, hít, bôi) hiếm gặp, ADR toàn thân ít ý nghĩa lâm sàng.
Nuốt toàn bộ lọ thuốc có thể gây rối loạn tiêu hóa.
Tiêm trong khớp liều lớn có thể gây teo da tại chỗ, cần vài tháng để hồi phục.
Xử trí chủ yếu là điều trị hỗ trợ, điều trị triệu chứng.

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Triamcinolone · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Biệt dược lưu hành tại Việt Nam

Chế phẩm đơn chất

Gold-Kacock
- Dạng bào chế: Hỗn dịch tiêm
- Thành phần: Triamcinolone acetonide 80mg/2ml
- SĐK VN: VN-19842-16
Kcortis
- Dạng bào chế: Thuốc mỡ bôi da
- Thành phần: Triamcinolone acetonide
- SĐK VN: 893110478725
Ogecort Suspended Injections "Y.Y"
- Dạng bào chế: Thuốc tiêm dạng dịch treo
- Thành phần: Triamcinolone acetonid 80mg/2ml
- SĐK VN: VN-18725-15
Oraltrix
- Dạng bào chế: Thuốc mỡ bôi miệng
- Thành phần: Triamcinolone acetonide
- SĐK VN: 893110058025
SIVKORT Sterile Suspension Injection
- Dạng bào chế: Hỗn dịch tiêm
- Thành phần: Triamcinolone acetonide 80mg/2ml
- SĐK VN: 471110437023
Triacmini
- Dạng bào chế: Viên nén không bao
- Thành phần: Triamcinolone
- SĐK VN: 890110331525
Triamcinod
- Dạng bào chế: Hỗn dịch tiêm
- Thành phần: Triamcinolone acetonide 80mg/2ml
- SĐK VN: VN-19043-15
Triamcinolone Acetonide USP 80mg/2ml
- Dạng bào chế: hỗn dịch tiêm
- Thành phần: Triamcinolone acetonide
- SĐK VN: VN-15123-12
Triamcinolone tablets
- Dạng bào chế: Viên nén
- Thành phần: Triamcinolone
- SĐK VN: VN-14950-12
Triamfort
- Dạng bào chế: Thuốc mỡ
- Thành phần: Triamcinolone acetonide
- SĐK VN: 893110275825
Triamgol
- Dạng bào chế: Viên nén
- Thành phần: Triamcinolone
- SĐK VN: 893110874224
Ulcemo
- Dạng bào chế: Gel bôi miệng
- Thành phần: Triamcinolone acetonide
- SĐK VN: VN-14971-12

Chế phẩm phối hợp cố định

Arong-G Cream
- Dạng bào chế: Kem dùng ngoài
- Thành phần: Econazole; Triamcinolone; Gentamycin
- SĐK VN: VN-5629-10
Cortimax
- Dạng bào chế: Kem bôi ngoài da
- Thành phần: Cloramphenicol 0,16g; Triamcinolone Acetonid 0,008g
- SĐK VN: 893115343924
Deczema
- Dạng bào chế: Kem bôi da
- Thành phần: Nystatin, Neomycin sulfate, Gramicidin, Triamcinolone acetonide
- SĐK VN: VN-12669-11
Ecocort cream
- Dạng bào chế: Kem dùng ngoài da
- Thành phần: Econazole Nitrate 1% (w/w), Triamcinolone Acetonide 0,1% (w/w)
- SĐK VN: 955110311825
Epigen (Công ty sở hữu giấy phép: Il-Yang Pharm. Ltd. - Korea)
- Dạng bào chế: Thuốc mỡ
- Thành phần: Econazole nitrate, Triamcinolone acetonide
- SĐK VN: VN-14804-12
Triamonide Cream
- Dạng bào chế: Kem bôi da
- Thành phần: Econazole, Triamcinolone, Gentamycine
- SĐK VN: VN-10016-10

⚠️ Thuốc phối hợp có liều riêng theo viên phối hợp — KHÔNG suy ra từ liều của hoạt chất đơn lẻ.

Thấy bài hữu ích? Gửi cho bạn cùng lớp.