Rối loạn trầm cảm tái diễn

ICD-10 · F33Tâm thần✓ Đã pre-check2058/QĐ-BYT (14/5/2020) — Một số rối loạn tâm thần thường gặp

🕒 Cập nhật: 09/11/2026 · 📚 Nguồn: 2058/QĐ-BYT (14/5/2020) — Một số rối loạn tâm thần thường gặp

📖 Tổng quan bệnh học

Định nghĩa: Rối loạn trầm cảm tái diễn là một bệnh lý thuộc chuyên khoa tâm thần, được mã hóa theo ICD-10 là F33. Đây là một trong số các rối loạn tâm thần thường gặp, được quy định trong phác đồ của Bộ Y tế.

Dịch tễ: Nội dung bệnh được cung cấp không bao gồm các số liệu cụ thể về dịch tễ học của rối loạn trầm cảm tái diễn. Do đó, không thể đưa ra thông tin định lượng về tỷ lệ mắc, tỷ lệ hiện hành hay các yếu tố dịch tễ khác dựa trên nguồn này.

Cơ chế bệnh sinh: Cơ chế bệnh sinh của rối loạn trầm cảm tái diễn được xem xét dựa trên nhiều giả thuyết. Các giả thuyết chính bao gồm giả thuyết sinh học, tập trung vào các yếu tố sinh hóa và di truyền. Bên cạnh đó, giả thuyết về tâm lý - xã hội cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giải thích sự phát triển của bệnh.

Phân loại: Rối loạn trầm cảm tái diễn được phân loại dựa trên hệ thống phân loại quốc tế về bệnh tật ICD-10. Theo ICD-10, bệnh có các thể khác nhau, phản ánh các biểu hiện và mức độ trầm trọng đa dạng của rối loạn.

Bước 1. Bệnh sử và lý do đến khám

📚 Theo Y văn

Lý do đến khám
- Bệnh nhân thường đến khám vì các triệu chứng kéo dài của giai đoạn trầm cảm hiện tại, ảnh hưởng đến chức năng hàng ngày, công việc, học tập hoặc các mối quan hệ xã hội.
- Các lý do phổ biến bao gồm: cảm giác buồn bã, chán nản, mất hứng thú với các hoạt động trước đây, mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ, thay đổi khẩu vị, khó tập trung, cảm giác vô dụng hoặc tội lỗi, và đôi khi là ý nghĩ về cái chết hoặc tự sát.
Bệnh sử/diễn tiến
- Bệnh nhân có tiền sử ít nhất hai giai đoạn trầm cảm riêng biệt trong quá khứ, mỗi giai đoạn kéo dài ít nhất 2 tuần và cách nhau bởi một khoảng thời gian không có rối loạn cảm xúc đáng kể (vài tháng).
- Các giai đoạn trầm cảm trước đây có thể đã được chẩn đoán và điều trị hoặc chưa.
- Mô tả chi tiết về các triệu chứng, mức độ nặng, thời gian kéo dài, các yếu tố khởi phát (nếu có) và các phương pháp điều trị đã thử (nếu có) của giai đoạn hiện tại và các giai đoạn trước.
- Đánh giá sự hiện diện của các triệu chứng loạn thần (ảo giác, hoang tưởng) trong giai đoạn nặng.
- Đánh giá nguy cơ tự sát hiện tại và trong quá khứ.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: ICD-10, Kaplan & Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 2. Tiền sử, yếu tố nguy cơ

📋 Theo Bộ Y tế

Giả thuyết sinh học
- Yếu tố di truyền
- Các amin sinh học: Bao gồm Serotonine và các chất hệ cathecholamine (Noradrenaline, Adrenaline, Dopamine, Acetylcholine). Những thay đổi các amin cũng có thể gây ra những biến đổi đáng kể về cảm xúc. Trong các trạng thái trầm cảm có liên quan đến sự suy giảm một phần hay toàn bộ lượng cathecholamine tại các synap trong não.
- Rối loạn nội tiết: Một số tác giả cho rằng rối loạn trầm cảm là kết quả rối loạn trục dưới đồi-tuyến yên-thượng thận.
Giả thuyết về tâm lý - xã hội
- Các sự kiện trong cuộc sống và các stress từ môi trường. Các nghiên cứu hiện nay cho rằng rối loạn trầm cảm có liên quan đến các sự kiện gây stress.

💬 Góp ý bước này

Bước 3. Triệu chứng, dấu hiệu

📚 Theo Y văn

Các triệu chứng chính (ít nhất 2 trong 3 triệu chứng này phải có mặt)
- Khí sắc trầm cảm: Cảm giác buồn bã, chán nản, trống rỗng kéo dài, hầu hết thời gian trong ngày, gần như mỗi ngày, không phụ thuộc vào hoàn cảnh.
- Mất hứng thú hoặc mất khoái cảm: Giảm rõ rệt hứng thú hoặc khoái cảm trong hầu hết các hoạt động, hầu hết thời gian trong ngày, gần như mỗi ngày.
- Giảm năng lượng hoặc tăng mệt mỏi: Cảm giác mệt mỏi, uể oải, không có sức sống, ngay cả khi không làm việc nặng nhọc.
Các triệu chứng khác (ít nhất 2 triệu chứng này phải có mặt)
- Giảm tập trung và chú ý: Khó khăn trong việc tập trung, ghi nhớ, hoặc đưa ra quyết định.
- Giảm tự trọng và tự tin: Cảm giác bản thân vô dụng, kém cỏi, không xứng đáng.
- Ý tưởng tội lỗi và vô giá trị: Cảm giác tội lỗi quá mức hoặc không phù hợp, tự trách bản thân về những điều nhỏ nhặt.
- Cái nhìn bi quan về tương lai: Thấy tương lai u ám, không có hy vọng, không có lối thoát.
- Ý tưởng hoặc hành vi tự hại/tự sát: Suy nghĩ về cái chết, có kế hoạch hoặc hành vi tự sát.
- Rối loạn giấc ngủ: Mất ngủ (khó đi vào giấc ngủ, thức giấc giữa đêm, dậy sớm) hoặc ngủ quá nhiều.
- Rối loạn ăn uống: Giảm hoặc tăng cảm giác thèm ăn, dẫn đến giảm hoặc tăng cân đáng kể.
Triệu chứng cơ thể (theo phác đồ Bộ Y tế)
- Phác đồ Bộ Y tế đề cập đến 'hơn 4/8 triệu chứng cơ thể' trong chẩn đoán các giai đoạn trầm cảm tái diễn, nhưng không liệt kê cụ thể 8 triệu chứng này. Các triệu chứng cơ thể thường bao gồm rối loạn giấc ngủ, rối loạn ăn uống, giảm năng lượng, giảm ham muốn tình dục, chậm chạp hoặc kích động tâm thần vận động.
Triệu chứng loạn thần (trong giai đoạn nặng)
- Hoang tưởng: Thường là hoang tưởng tội lỗi, hoang tưởng nghèo đói, hoang tưởng bệnh tật, hoang tưởng bị trừng phạt.
- Ảo giác: Thường là ảo thanh (nghe thấy tiếng nói chỉ trích, buộc tội).

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: ICD-10, Kaplan & Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 4. Hội chứng

📚 Theo Y văn

Hội chứng trầm cảm (Depressive Syndrome)
- Khí sắc trầm cảm: cảm giác buồn bã, chán nản, trống rỗng kéo dài, hầu hết thời gian trong ngày, gần như mỗi ngày, không phụ thuộc vào hoàn cảnh.
- Mất hứng thú hoặc mất khoái cảm: giảm rõ rệt hứng thú hoặc khoái cảm trong hầu hết các hoạt động, hầu hết thời gian trong ngày, gần như mỗi ngày.
- Giảm năng lượng hoặc tăng mệt mỏi: cảm giác mệt mỏi, uể oải, không có sức sống, ngay cả khi không làm việc nặng nhọc.
- Giảm tập trung và chú ý: khó khăn trong việc tập trung, ghi nhớ, hoặc đưa ra quyết định.
- Giảm tự trọng và tự tin: cảm giác bản thân vô dụng, kém cỏi, không xứng đáng.
- Ý tưởng tội lỗi và vô giá trị: cảm giác tội lỗi quá mức hoặc không phù hợp, tự trách bản thân về những điều nhỏ nhặt.
- Cái nhìn bi quan về tương lai: thấy tương lai u ám, không có hy vọng, không có lối thoát.
- Ý tưởng hoặc hành vi tự hại/tự sát: suy nghĩ về cái chết, có kế hoạch hoặc hành vi tự sát.
- Rối loạn giấc ngủ: mất ngủ (khó đi vào giấc ngủ, thức giấc giữa đêm, dậy sớm) hoặc ngủ quá nhiều.
- Rối loạn ăn uống: giảm hoặc tăng cảm giác thèm ăn, dẫn đến giảm hoặc tăng cân đáng kể.
- Chậm chạp hoặc kích động tâm thần vận động: cử động chậm chạp, nói nhỏ, ít nói hoặc bồn chồn, không yên, đi lại liên tục.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: ICD-10, Kaplan & Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 5. Chẩn đoán phân biệt

📋 Theo Bộ Y tế

Cần phân biệt với
- Rối loạn cơ thể hóa
- Rối loạn phân liệt cảm xúc

🔀 Chẩn đoán phân biệt (bấm tên bệnh để mở bài)

Rối loạn cơ thể hóa (Somatoform Disorders) — Triệu chứng cơ thể là chủ yếu và không giải thích được bằng bệnh lý thực thể, thường kèm theo lo âu về sức khỏe. Trong trầm cảm, triệu chứng cơ thể là thứ phát và thường đi kèm với các triệu chứng cảm xúc, nhận thức rõ ràng.

Rối loạn phân liệt cảm xúc (Schizoaffective Disorder) — Có sự kết hợp của các triệu chứng rối loạn khí sắc (trầm cảm hoặc hưng cảm) và triệu chứng loạn thần (hoang tưởng, ảo giác) tồn tại độc lập với giai đoạn khí sắc trong ít nhất 2 tuần. Trong trầm cảm nặng có loạn thần, các triệu chứng loạn thần chỉ xuất hiện trong giai đoạn trầm cảm.

Rối loạn lưỡng cực (Bipolar Disorder) — Có tiền sử ít nhất một giai đoạn hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ. Rối loạn trầm cảm tái diễn không có bất kỳ giai đoạn tăng khí sắc nào đủ tiêu chuẩn chẩn đoán hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ trong bệnh sử.

Rối loạn thích ứng (Adjustment Disorder with Depressed Mood) — Các triệu chứng trầm cảm xuất hiện trong vòng 3 tháng sau một yếu tố gây stress rõ ràng và không kéo dài quá 6 tháng sau khi yếu tố stress hoặc hậu quả của nó đã chấm dứt. Mức độ nặng thường nhẹ hơn và không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn cho một giai đoạn trầm cảm điển hình.

Trầm cảm do bệnh lý thực thể hoặc do thuốc/chất — Cần loại trừ các nguyên nhân thực thể (ví dụ: suy giáp, thiếu máu, bệnh Parkinson, đột quỵ) hoặc do tác dụng phụ của thuốc (ví dụ: corticosteroid, beta-blocker) hoặc lạm dụng chất (ví dụ: rượu, ma túy). Các xét nghiệm cận lâm sàng giúp loại trừ các nguyên nhân này.

💬 Góp ý bước này

Bước 6. Cận lâm sàng, xét nghiệm

📋 Theo Bộ Y tế

Các xét nghiệm thường quy
- Xét nghiệm máu: huyết học, sinh hóa
- Xét nghiệm hocmon tuyến giáp
- Xét nghiệm vi sinh: viêm gan B, C; HIV….
Chẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng
- XQ tim phổi, siêu âm ổ bụng, siêu âm doppler xuyên sọ, siêu âm tuyến giáp
- Điện não đồ, điện tim đồ, lưu huyết não, đo đa ký giấc ngủ, CT scanner sọ não, MRI sọ não…..
Các trắc nghiệm tâm lý
- Thang đánh giá trầm cảm Beck, Hamiltion, trầm cảm người già (GDS), trầm cảm ở trẻ em, thang đánh giá trầm cảm ở cộng đồng (PHQ-9)…
- Thang đánh giá nhân cách (MMPI), bảng kiểm kê nhân cách hướng nội hướng ngoại (EPI)
- Thang đánh giá rối loạn giấc ngủ (PSQI)
- Thang đánh giá lo âu Zung, Hamilton
- Thang đánh giá lo âu – trầm cảm – stress (DASS)
Các xét nghiệm theo dõi điều trị
- Đánh giá tình trạng rối loạn chuyển hóa do thuốc: glucose máu, mỡ máu (cholesterol toàn phần, triglycerid, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol) 3 tháng/lần
- Theo dõi tác dụng hạ bạch cầu: công thức máu 1 tháng/lần
- Theo dõi chức năng gan, thận, điện tim đồ 3 tháng/lần.

🔬 Cận lâm sàng — theo độ đặc hiệu

🥇 Khẳng định chẩn đoán

Thang đánh giá trầm cảm Beck (BDI - Beck Depression Inventory)

0-13: tối thiểu; 14-19: nhẹ; 20-28: vừa; 29-63: nặng (theo Y văn) — Đánh giá mức độ nặng của các triệu chứng trầm cảm.

Thang đánh giá trầm cảm Hamilton (HAM-D - Hamilton Depression Rating Scale)

0-7: bình thường; 8-13: nhẹ; 14-18: vừa; 19-22: nặng; >23: rất nặng (theo Y văn) — Đánh giá mức độ nặng của các triệu chứng trầm cảm, thường dùng trong nghiên cứu và lâm sàng.

Thang đánh giá trầm cảm người già (GDS - Geriatric Depression Scale)

0-4: bình thường; 5-9: trầm cảm nhẹ; 10-15: trầm cảm nặng (theo Y văn) — Sàng lọc và đánh giá trầm cảm ở người cao tuổi.

📊 Hỗ trợ/gợi ý

Siêu âm Doppler xuyên sọ

Bình thường (theo Y văn) — Đánh giá lưu lượng máu não, có thể gợi ý các vấn đề mạch máu não liên quan đến trầm cảm ở người lớn tuổi.

Điện não đồ (EEG)

Bình thường hoặc có bất thường không đặc hiệu (theo Y văn) — Loại trừ các bệnh lý động kinh hoặc rối loạn chức năng não khác có thể gây ra triệu chứng tâm thần.

Lưu huyết não

Bình thường (theo Y văn) — Đánh giá tình trạng tuần hoàn não, có thể liên quan đến các rối loạn tâm thần.

Đo đa ký giấc ngủ (Polysomnography)

Bình thường hoặc có rối loạn giấc ngủ (theo Y văn) — Đánh giá chi tiết các rối loạn giấc ngủ (mất ngủ, ngưng thở khi ngủ) thường gặp ở bệnh nhân trầm cảm.

Thang đánh giá lo âu Zung (Zung Self-Rating Anxiety Scale)

20-44: bình thường; 45-59: lo âu nhẹ-vừa; 60-74: lo âu nặng; >75: lo âu rất nặng (theo Y văn) — Đánh giá mức độ lo âu, thường đi kèm với trầm cảm.

Thang đánh giá lo âu – trầm cảm – stress (DASS - Depression Anxiety Stress Scales)

Ngưỡng cắt theo từng phân thang (theo Y văn) — Đánh giá đồng thời mức độ trầm cảm, lo âu và stress.

🔍 Tầm soát

Xét nghiệm máu (huyết học, sinh hóa)

Giá trị tham chiếu bình thường (theo Y văn) — Loại trừ các nguyên nhân thực thể gây triệu chứng trầm cảm (ví dụ: thiếu máu, rối loạn điện giải, suy thận, suy gan) hoặc các bệnh kèm theo.

Xét nghiệm hormone tuyến giáp (TSH, fT3, fT4)

TSH: 0.4-4.0 mIU/L; fT4: 0.8-1.8 ng/dL (theo Y văn) — Loại trừ suy giáp hoặc cường giáp, vì rối loạn chức năng tuyến giáp có thể gây ra các triệu chứng giống trầm cảm.

Xét nghiệm vi sinh (viêm gan B, C; HIV)

Âm tính (theo Y văn) — Loại trừ các bệnh nhiễm trùng mạn tính có thể ảnh hưởng đến tâm thần hoặc cần cân nhắc khi lựa chọn thuốc điều trị.

X-quang (XQ) tim phổi

Bình thường (theo Y văn) — Loại trừ các bệnh lý phổi hoặc tim mạch có thể gây triệu chứng mệt mỏi, khó thở, hoặc cần cân nhắc trước khi dùng thuốc/thủ thuật.

Siêu âm ổ bụng, siêu âm tuyến giáp

Bình thường (theo Y văn) — Loại trừ các bệnh lý nội tạng hoặc tuyến giáp thực thể.

Điện tim đồ (ECG)

Bình thường (theo Y văn) — Đánh giá chức năng tim, đặc biệt quan trọng trước khi sử dụng một số thuốc chống trầm cảm có thể ảnh hưởng đến tim (ví dụ: TCA) hoặc liệu pháp sốc điện.

CT scanner sọ não, MRI sọ não

Bình thường hoặc có bất thường không đặc hiệu (theo Y văn) — Loại trừ các tổn thương cấu trúc não (u não, đột quỵ, teo não) có thể gây ra triệu chứng trầm cảm.

Thang đánh giá trầm cảm ở cộng đồng (PHQ-9 - Patient Health Questionnaire-9)

0-4: tối thiểu; 5-9: nhẹ; 10-14: vừa; 15-19: vừa-nặng; 20-27: nặng (theo Y văn) — Sàng lọc và đánh giá mức độ trầm cảm trong cộng đồng và cơ sở chăm sóc ban đầu.

• Theo dõi đáp ứng

Glucose máu

70-100 mg/dL (3.9-5.6 mmol/L) (theo Y văn) — Theo dõi rối loạn chuyển hóa glucose do tác dụng phụ của một số thuốc hướng thần (ví dụ: thuốc chống loạn thần thế hệ mới).

Mỡ máu (cholesterol toàn phần, triglycerid, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol)

Cholesterol toàn phần <200 mg/dL; Triglycerid <150 mg/dL; LDL-C <100 mg/dL; HDL-C >40 mg/dL (theo Y văn) — Theo dõi rối loạn chuyển hóa lipid do tác dụng phụ của một số thuốc hướng thần.

Công thức máu

Bạch cầu 4.0-10.0 x 10^9/L (theo Y văn) — Theo dõi tác dụng hạ bạch cầu (ví dụ: do Clozapine) hoặc các rối loạn huyết học khác do thuốc.

Chức năng gan (AST, ALT)

AST <35 U/L; ALT <35 U/L (theo Y văn) — Theo dõi tác dụng phụ trên gan của thuốc.

Chức năng thận (Creatinine, BUN)

Creatinine 0.6-1.2 mg/dL (theo Y văn) — Theo dõi tác dụng phụ trên thận của thuốc và điều chỉnh liều thuốc nếu cần.

💬 Góp ý bước này

Bước 7. Chẩn đoán xác định

📋 Theo Bộ Y tế

Theo ICD-10, các thể của rối loạn trầm cảm tái diễn
- Rối loạn trầm cảm tái diễn hiện tại giai đoạn nhẹ (F33.0): Phải có đủ tiêu chuẩn của rối loạn trầm cảm tái diễn (F33), giai đoạn hiện nay phải đủ tiêu chuẩn cho một giai đoạn trầm cảm nhẹ (F32.0). Hai giai đoạn kéo dài ít nhất hai tuần và phải cách nhau nhiều tháng không có rối loạn cảm xúc đáng kể. Có triệu chứng cơ thể: Có từ hơn 4/8 triệu chứng cơ thể.
- Rối loạn trầm cảm tái diễn hiện tại giai đoạn vừa (F33.1): Phải có đủ tiêu chuẩn của rối loạn trầm cảm tái diễn (F33), giai đoạn hiện nay phải đủ tiêu chuẩn cho một giai đoạn trầm cảm vừa (F32.1). Hai giai đoạn kéo dài ít nhất hai tuần và phải cách nhau nhiều tháng không có rối loạn cảm xúc đáng kể. Có triệu chứng cơ thể: Có từ hơn 4/8 triệu chứng cơ thể.
- Rối loạn trầm cảm tái diễn hiện tại giai đoạn nặng không có các triệu chứng loạn thần (F33.2): Phải có đủ tiêu chuẩn của rối loạn trầm cảm tái diễn (F33), giai đoạn hiện nay phải đủ tiêu chuẩn cho một giai đoạn trầm cảm nặng không kèm theo các triệu chứng loạn thần (F32.2). Hai giai đoạn kéo dài ít nhất hai tuần và phải cách nhau nhiều tháng không có rối loạn khí sắc đáng kể. Có triệu chứng cơ thể: Có từ hơn 4/8 triệu chứng cơ thể.
- Rối loạn trầm cảm tái diễn hiện tại giai đoạn nặng có các triệu chứng loạn thần (F33.3): Phải có đủ tiêu chuẩn của rối loạn trầm cảm tái diễn (F33), giai đoạn hiện nay phải đủ tiêu chuẩn cho một giai đoạn trầm cảm nặng có kèm theo các triệu chứng loạn thần (F32.3). Hai giai đoạn kéo dài ít nhất hai tuần và phải cách nhau nhiều tháng không có rối loạn cảm xúc đáng kể. Có triệu chứng cơ thể: có từ hơn 4/8 triệu chứng cơ thể.
- Rối loạn trầm cảm tái diễn hiện tại thuyên giảm (F33.4): Phải có đủ tiêu chuẩn của rối loạn trầm cảm tái diễn (F33) trước đây, nhưng trạng thái hiện nay không đủ tiêu chuẩn cho một giai đoạn trầm cảm ở bất kỳ mức độ nào. Hai giai đoạn kéo dài ít nhất hai tuần và phải cách nhau nhiều tháng không có rối loạn cảm xúc đáng kể.

💬 Góp ý bước này

Bước 8. Chẩn đoán mức độ/giai đoạn

📚 Theo Y văn

Xác định mức độ trầm cảm hiện tại dựa trên tiêu chuẩn ICD-10 cho giai đoạn trầm cảm đơn độc (F32.x)
- Giai đoạn trầm cảm nhẹ (F32.0): Có ít nhất 2 triệu chứng chính và ít nhất 2 triệu chứng khác (tổng cộng ít nhất 4 triệu chứng) của hội chứng trầm cảm. Bệnh nhân vẫn có thể hoạt động bình thường nhưng gặp khó khăn.
- Giai đoạn trầm cảm vừa (F32.1): Có ít nhất 2 triệu chứng chính và 3-4 triệu chứng khác (tổng cộng ít nhất 5-6 triệu chứng) của hội chứng trầm cảm. Bệnh nhân gặp khó khăn đáng kể trong hoạt động hàng ngày.
- Giai đoạn trầm cảm nặng không có triệu chứng loạn thần (F32.2): Có đủ 3 triệu chứng chính và ít nhất 4 triệu chứng khác (tổng cộng ít nhất 7 triệu chứng) của hội chứng trầm cảm, kèm theo sự suy giảm chức năng nghiêm trọng. Không có hoang tưởng hoặc ảo giác.
- Giai đoạn trầm cảm nặng có triệu chứng loạn thần (F32.3): Đáp ứng tiêu chuẩn của trầm cảm nặng (F32.2) và có thêm các triệu chứng loạn thần (hoang tưởng, ảo giác) phù hợp với khí sắc trầm cảm.
Sử dụng các thang đánh giá tâm lý để định lượng mức độ nặng
- Thang đánh giá trầm cảm Beck (BDI): Điểm số cao hơn tương ứng với mức độ trầm cảm nặng hơn (ví dụ: 0-13 tối thiểu, 14-19 nhẹ, 20-28 vừa, 29-63 nặng).
- Thang đánh giá trầm cảm Hamilton (HAM-D): Điểm số cao hơn tương ứng với mức độ trầm cảm nặng hơn (ví dụ: 0-7 bình thường, 8-13 nhẹ, 14-18 vừa, 19-22 nặng, >23 rất nặng).
- Thang đánh giá trầm cảm ở cộng đồng (PHQ-9): Điểm số cao hơn tương ứng với mức độ trầm cảm nặng hơn (ví dụ: 0-4 tối thiểu, 5-9 nhẹ, 10-14 vừa, 15-19 vừa-nặng, 20-27 nặng).
Đánh giá các yếu tố nguy cơ và biến chứng
- Sự hiện diện của ý tưởng hoặc hành vi tự sát: Là yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ nặng và cần can thiệp khẩn cấp.
- Mức độ suy giảm chức năng: Ảnh hưởng đến công việc, học tập, các mối quan hệ xã hội và khả năng tự chăm sóc.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: ICD-10, Kaplan & Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 9. Chẩn đoán nguyên nhân

📋 Theo Bộ Y tế

Giả thuyết sinh học
- Yếu tố di truyền
- Các amin sinh học: Bao gồm Serotonine và các chất hệ cathecholamine (Noradrenaline, Adrenaline, Dopamine, Acetylcholine). Những thay đổi các amin cũng có thể gây ra những biến đổi đáng kể về cảm xúc. Trong các trạng thái trầm cảm có liên quan đến sự suy giảm một phần hay toàn bộ lượng cathecholamine tại các synap trong não.
- Rối loạn nội tiết: Một số tác giả cho rằng rối loạn trầm cảm là kết quả rối loạn trục dưới đồi-tuyến yên-thượng thận.
Giả thuyết về tâm lý - xã hội
- Các sự kiện trong cuộc sống và các stress từ môi trường. Các nghiên cứu hiện nay cho rằng rối loạn trầm cảm có liên quan đến các sự kiện gây stress.

💬 Góp ý bước này

Bước 10. Điều trị

📋 Theo Bộ Y tế

Nguyên tắc điều trị
- Xác định được rõ ràng mức độ trầm trọng của các triệu chứng hiện có của các hình thái rối loạn cảm xúc: có kèm theo triệu chứng loạn thần hay không, có ý tưởng hành vi tự sát hay không.
- Chỉ định sớm các thuốc hướng thần: chống trầm cảm; phối hợp các thuốc an thần kinh, thuốc bình thần và thuốc chỉnh khí sắc.
- Chọn lựa đúng nhóm thuốc, loại thuốc, liều lượng thích hợp với từng trạng thái bệnh trên từng người bệnh. Trong những trường hợp có kèm theo kích động, trầm cảm tự sát, hoặc xu hướng kháng thuốc thì phải kết hợp liệu pháp sốc điện.
- Sử dụng liệu pháp tâm lý kết hợp trong từng trường hợp cụ thể. Thiết lập mối quan hệ tốt giữa thầy thuốc và bệnh nhân nhằm nâng đỡ tâm lý, củng cố lòng tin của bệnh nhân loại bỏ những bi quan, sai lạc bệnh yên tâm điều trị.
- Dự phòng tái cơn bằng sử dụng thuốc chỉnh khí sắc hoặc các thuốc chống trầm cảm chọn lựa. Khuyến cáo thời gian điều trị từ 6 tháng đến 2 năm.
Hóa dược trị liệu
- Các thuốc chống trầm cảm điều chỉnh số lượng và hoạt tính các chất dẫn truyền thần kinh (serotonin, Noradrenalin…) đang bị rối loạn để điều trị trầm cảm. Thời gian để thuốc chống trầm cảm có tác dụng là 7 – 10 ngày sau khi đạt liều điều trị.
- Trầm cảm có thể không đáp ứng với thuốc này vẫn có thể đáp ứng với thuốc chống trầm cảm khác.
Liệu pháp sốc điện (ECT - Electroconvulsive Therapy)
- Được chỉ định ưu tiên trong các trường hợp trầm cảm nặng có ý tưởng và hành vi tự sát, trầm cảm kháng thuốc, các liệu pháp điều trị trầm cảm khác không có kết quả. Cần tuân thủ chống chỉ định để phòng ngừa tai biến xảy ra trong khi sốc điện.
Liệu pháp kích thích từ xuyên sọ (rTMS - Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation)
- Được chỉ định ưu tiên cho các trường hợp trầm cảm nhẹ và vừa. Cần tuân thủ chặt chẽ chỉ định và chống chỉ định để hạn chế tai biến khi tiến hành can thiệp.
Liệu pháp tâm lý
- Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT - Cognitive Behavioral Therapy)
- Liệu pháp gia đình
- Liệu pháp cá nhân
- Liệu pháp thư giãn luyện tập

💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)

💊 Liều tham khảo

Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.

📚 Bối cảnh: Mục tiêu điều trị rối loạn trầm cảm tái diễn là đạt được sự thuyên giảm hoàn toàn các triệu chứng, phục hồi chức năng xã hội và nghề nghiệp, và ngăn ngừa tái phát. Điều trị thường bao gồm sự kết hợp của hóa dược trị liệu và liệu pháp tâm lý. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào mức độ nặng của giai đoạn trầm cảm hiện tại, tiền sử đáp ứng với điều trị, bệnh kèm, và sở thích của bệnh nhân. Thời gian điều trị duy trì là rất quan trọng để phòng ngừa tái phát, thường kéo dài từ 6 tháng đến 2 năm sau khi đạt được sự thuyên giảm.

Thuốc ức chế tái hấp thu chọn lọc Serotonin (SSRI - Selective Serotonin Reuptake Inhibitors)

⚙ Ức chế chọn lọc tái hấp thu Serotonin (5-HT) tại khe synapse, làm tăng nồng độ 5-HT và tăng cường dẫn truyền thần kinh Serotonin. Đây là nhóm thuốc chống trầm cảm được sử dụng rộng rãi nhất do hiệu quả tốt và ít tác dụng phụ hơn các nhóm cũ.

💊 Sertralin

50 – 300 mg/ngày · Uống

💊 Fluoxetin

20 – 60 mg/ngày · Uống

💊 Fluvoxamin

50 – 100mg/ngày · Uống

💊 Citalopram

20 – 60mg/ngày · Uống

💊 Escitalopram

10 – 20mg/ngày · Uống

💊 Paroxetin

20 - 80 mg/ngày · Uống

↔ Các thuốc trong nhóm SSRI có thể thay thế nhau tùy theo đáp ứng, tác dụng phụ và bệnh kèm của bệnh nhân. Thời gian để thuốc có tác dụng là 7-10 ngày sau khi đạt liều điều trị.

Thuốc ức chế tái hấp thu Serotonin và Noradrenalin (SNRI - Serotonin-Norepinephrine Reuptake Inhibitors)

⚙ Ức chế tái hấp thu cả Serotonin và Noradrenalin, có thể hiệu quả hơn trong các trường hợp trầm cảm nặng hoặc có triệu chứng đau mạn tính đi kèm.

💊 Venlafaxin

75 - 225mg/ngày · Uống

💊 Duloxetin

40 – 120mg/ngày · Uống

↔ Các thuốc trong nhóm SNRI có thể thay thế nhau. Cần theo dõi huyết áp do tác dụng tăng Noradrenalin.

Thuốc làm tăng dẫn truyền Noradrenalin và đặc hiệu trên Serotonin (NaSSA - Noradrenergic and Specific Serotonergic Antidepressants)

⚙ Tăng cường dẫn truyền Noradrenalin và Serotonin thông qua cơ chế đối kháng thụ thể alpha-2 adrenergic và một số thụ thể Serotonin (5-HT2, 5-HT3). Thường gây an thần và tăng cân.

💊 Mirtazapin

30 - 60mg/ngày · Uống

↔ Thường được lựa chọn khi bệnh nhân có mất ngủ hoặc sụt cân.

Thuốc ức chế tái hấp thu Noradrenalin và Dopamin (NDRI - Norepinephrine-Dopamine Reuptake Inhibitors)

⚙ Ức chế tái hấp thu Noradrenalin và Dopamin, ít ảnh hưởng đến Serotonin. Thường được dùng khi có triệu chứng giảm năng lượng, giảm hứng thú, hoặc khi SSRI/SNRI không hiệu quả hoặc gây tác dụng phụ tình dục.

💊 Bupropion

75 - 450mg/ngày · Uống

↔ Chống chỉ định ở bệnh nhân có tiền sử động kinh hoặc rối loạn ăn uống.

Thuốc chống trầm cảm 3 vòng (TCA - Tricyclic Antidepressants)

⚙ Ức chế tái hấp thu Noradrenalin và Serotonin nhưng không chọn lọc, đồng thời đối kháng nhiều thụ thể khác (histaminergic, cholinergic, alpha-adrenergic), gây nhiều tác dụng phụ hơn các nhóm mới. Thường dùng cho các trường hợp kháng trị hoặc khi các thuốc mới không dung nạp.

💊 Amitriptylin

25 – 200mg/ngày · Uống

💊 Clomipramin

50 – 100 mg/ngày · Uống

↔ Có nhiều tác dụng kháng Cholin (khô miệng, táo bón, bí tiểu, mờ mắt), tác dụng trên tim mạch (kéo dài QT), và an thần. Cần theo dõi chặt chẽ, đặc biệt ở bệnh nhân lớn tuổi hoặc có bệnh tim mạch.

Thuốc chống trầm cảm khác

⚙ Tianeptin có cơ chế độc đáo là tăng tái hấp thu Serotonin, khác với hầu hết các thuốc chống trầm cảm khác.

💊 Tianeptin (Stablon)

(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống

↔ Có thể hiệu quả trong một số trường hợp đặc biệt.

Thuốc chống loạn thần (Antipsychotics)

⚙ Đối kháng thụ thể Dopamin (D2) và/hoặc Serotonin (5-HT2A). Được sử dụng để điều trị các triệu chứng loạn thần trong trầm cảm nặng hoặc như một thuốc tăng cường tác dụng cho thuốc chống trầm cảm.

💊 Haloperidol

5 - 30 mg/ngày · Uống

💊 Chlorpromazin

25 - 500mg/ngày · Uống

💊 Levopromazin

25 - 500mg/ngày · Uống

💊 Sulpirid

25 – 200mg/ngày · Uống

💊 Risperidon

1 - 10 mg/ngày · Uống

💊 Olanzapin

5 - 30mg/ngày · Uống

💊 Quetiapin

50 - 800mg/ngày · Uống

💊 Clozapin

25 - 900mg/ngày · Uống

💊 Aripiprazol

5 - 30mg/ngày · Uống

↔ Lựa chọn thuốc và liều dùng tùy thuộc từng trường hợp cụ thể. Thuốc chống loạn thần thế hệ mới (Risperidon, Olanzapin, Quetiapin, Aripiprazol) thường được ưu tiên do ít tác dụng phụ ngoại tháp hơn và có thể dùng đơn trị liệu hoặc phối hợp với thuốc chống trầm cảm.

Thuốc bình thần Benzodiazepin

⚙ Tăng cường hoạt động của GABA (gamma-aminobutyric acid), một chất dẫn truyền thần kinh ức chế, gây tác dụng an thần, giải lo âu, giãn cơ và chống co giật. Được dùng ngắn hạn để kiểm soát lo âu, kích động hoặc mất ngủ cấp tính.

💊 Diazepam

5 - 30mg/ngày · Uống

💊 Lorazepam

1 - 4mg/ngày · Uống

💊 Clonazepam

1 - 8mg/ngày · Uống

💊 Bromazepam

3 - 6mg/ngày · Uống

↔ Không nên dùng kéo dài do nguy cơ lệ thuộc thuốc và hội chứng cai. Chỉ dùng trong giai đoạn cấp tính và giảm liều dần khi các thuốc chống trầm cảm bắt đầu có tác dụng.

Thuốc chỉnh khí sắc (Mood Stabilizers)

⚙ Ổn định khí sắc, được sử dụng để dự phòng tái phát các giai đoạn trầm cảm và hưng cảm (nếu có) hoặc tăng cường tác dụng của thuốc chống trầm cảm.

💊 Valproat

500-1500 mg/ngày · Uống

💊 Carbamazepin

(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống

↔ Thường được dùng trong điều trị duy trì để phòng ngừa tái phát, đặc biệt nếu có yếu tố lưỡng cực tiềm ẩn hoặc trầm cảm kháng trị.

Các liệu pháp không dùng thuốc

⚙ Các phương pháp điều trị không dùng thuốc, bao gồm kích thích não và liệu pháp tâm lý, có vai trò quan trọng trong điều trị trầm cảm, đặc biệt là các trường hợp nặng, kháng trị hoặc không dung nạp thuốc.

↔ Liệu pháp sốc điện (ECT) là phương pháp hiệu quả nhất cho trầm cảm nặng có ý tưởng tự sát, trầm cảm kháng thuốc. Liệu pháp kích thích từ xuyên sọ (rTMS) được chỉ định cho trầm cảm nhẹ và vừa. Liệu pháp tâm lý (CBT, liệu pháp gia đình, cá nhân, thư giãn) giúp bệnh nhân thay đổi suy nghĩ và hành vi tiêu cực, phát triển kỹ năng đối phó và cải thiện các mối quan hệ.

Các nhóm thuốc giải lo âu, gây ngủ và hỗ trợ khác

⚙ Các thuốc này có cơ chế đa dạng, được sử dụng để điều trị các triệu chứng đi kèm như lo âu, mất ngủ hoặc để hỗ trợ chức năng thần kinh.

💊 Etifoxin (Stresam)

(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống

💊 Zopiclon (Phamzopic, Drexler)

(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống

💊 Eszopiclon

(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống

💊 Melatonin

(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống

💊 Hydroxyzine

(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống

💊 Piracetam

(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống

💊 Ginkgo Biloba

(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống

💊 Vitamin và yếu tố vi lượng

(liều: theo Y văn / kinh nghiệm) · Uống

↔ Các thuốc này được sử dụng bổ trợ để cải thiện các triệu chứng cụ thể hoặc hỗ trợ chức năng thần kinh, không phải là điều trị chính cho trầm cảm.

⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.

💬 Góp ý bước này

Bước 11. Chống chỉ định, điều chỉnh theo bệnh kèm

📋 Theo Bộ Y tế

Chống chỉ định và thận trọng với liệu pháp sốc điện (ECT)
- Cần tuân thủ chống chỉ định để phòng ngừa tai biến xảy ra trong khi sốc điện.
Chống chỉ định và thận trọng với liệu pháp kích thích từ xuyên sọ (rTMS)
- Cần tuân thủ chặt chẽ chỉ định và chống chỉ định để hạn chế tai biến khi tiến hành can thiệp.
Thận trọng với thuốc chống trầm cảm 3 vòng (TCA)
- Có nhiều tác dụng kháng Cholin, có thể dùng ở cơ sở nội trú có theo dõi chặt chẽ.
Thận trọng với Benzodiazepin
- Không nên dùng kéo dài có thể bị lạm dụng thuốc.
Thận trọng với Carbamazepin
- Chú ý đề phòng dị ứng thuốc.

📚 Theo Y văn

Chống chỉ định chung cho thuốc chống trầm cảm
- Quá mẫn với thành phần của thuốc.
- Sử dụng đồng thời với thuốc ức chế Monoamine Oxidase (MAOI - Monoamine Oxidase Inhibitors) do nguy cơ hội chứng Serotonin (Serotonin Syndrome).
- Giai đoạn hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ (đặc biệt với thuốc chống trầm cảm đơn trị liệu, có thể gây chuyển pha).
Thận trọng và điều chỉnh theo bệnh kèm
- Bệnh tim mạch: TCA có thể gây kéo dài khoảng QT, loạn nhịp tim. SSRI/SNRI cần thận trọng ở bệnh nhân có tiền sử bệnh tim mạch.
- Động kinh: Bupropion chống chỉ định ở bệnh nhân có tiền sử động kinh. Các thuốc khác cần thận trọng và theo dõi.
- Bệnh gan/thận: Cần điều chỉnh liều thuốc theo chức năng gan/thận để tránh tích lũy thuốc và tăng tác dụng phụ.
- Glaucoma góc đóng: TCA có thể làm nặng thêm tình trạng này do tác dụng kháng cholinergic.
- Phì đại tiền liệt tuyến: TCA có thể gây bí tiểu.
- Phụ nữ có thai và cho con bú: Cần cân nhắc lợi ích/nguy cơ, một số thuốc có thể gây tác dụng phụ cho thai nhi hoặc trẻ bú mẹ.
- Người cao tuổi: Nhạy cảm hơn với tác dụng phụ, cần bắt đầu với liều thấp và tăng liều từ từ. TCA đặc biệt cần thận trọng do nguy cơ té ngã, tác dụng kháng cholinergic.
- Rối loạn lưỡng cực: Cần loại trừ rối loạn lưỡng cực trước khi dùng thuốc chống trầm cảm đơn thuần, vì có thể gây chuyển pha hưng cảm. Thường cần phối hợp thuốc chỉnh khí sắc.
Chống chỉ định của liệu pháp sốc điện (ECT) (theo Y văn)
- Chống chỉ định tuyệt đối: Không có chống chỉ định tuyệt đối, nhưng cần cân nhắc rất kỹ.
- Chống chỉ định tương đối: Nhồi máu cơ tim gần đây (<3 tháng), đột quỵ gần đây (<1 tháng), u não có tăng áp lực nội sọ, phình mạch não, xuất huyết não gần đây, u tủy thượng thận, nhịp nhanh thất không ổn định.
Chống chỉ định của liệu pháp kích thích từ xuyên sọ (rTMS) (theo Y văn)
- Chống chỉ định tuyệt đối: Có vật liệu kim loại trong đầu (ví dụ: kẹp phình mạch, mảnh đạn, cấy ghép điện cực), máy tạo nhịp tim, máy khử rung tim cấy ghép, cấy ghép ốc tai điện tử.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Goodman & Gilman's The Pharmacological Basis of Therapeutics, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 12. Theo dõi đáp ứng

📋 Theo Bộ Y tế

Theo dõi tác dụng phụ của thuốc
- Đánh giá tình trạng rối loạn chuyển hóa do thuốc: glucose máu, mỡ máu (cholesterol toàn phần, triglycerid, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol) 3 tháng/lần.
- Theo dõi tác dụng hạ bạch cầu: công thức máu 1 tháng/lần.
- Theo dõi chức năng gan, thận, điện tim đồ 3 tháng/lần.

📚 Theo Y văn

Theo dõi lâm sàng
- Đánh giá mức độ thuyên giảm triệu chứng trầm cảm: Sử dụng các thang đánh giá trầm cảm (BDI, HAM-D, PHQ-9) định kỳ để theo dõi sự cải thiện của các triệu chứng.
- Đánh giá chức năng: Theo dõi sự phục hồi chức năng xã hội, nghề nghiệp, học tập và khả năng tự chăm sóc của bệnh nhân.
- Đánh giá nguy cơ tự sát: Liên tục đánh giá ý tưởng, kế hoạch và hành vi tự sát, đặc biệt trong giai đoạn đầu điều trị hoặc khi thay đổi thuốc.
- Đánh giá tác dụng phụ của thuốc: Hỏi bệnh nhân về các tác dụng phụ thường gặp (buồn nôn, mất ngủ, rối loạn tình dục, tăng cân, an thần, khô miệng) và điều chỉnh liều hoặc đổi thuốc nếu cần.
- Đánh giá tuân thủ điều trị: Đảm bảo bệnh nhân uống thuốc đúng liều, đúng giờ và tham gia đầy đủ các buổi liệu pháp tâm lý.
- Đánh giá sự xuất hiện của các giai đoạn hưng cảm/hưng cảm nhẹ: Để loại trừ rối loạn lưỡng cực hoặc chuyển pha do thuốc chống trầm cảm.
Theo dõi cận lâm sàng
- Nồng độ thuốc trong máu (Therapeutic Drug Monitoring - TDM): Đối với một số thuốc (ví dụ: TCA, Lithium, Valproat, Carbamazepin) để đảm bảo nồng độ điều trị hiệu quả và tránh độc tính.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Kaplan & Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 13. Biến chứng

📋 Theo Bộ Y tế

Biến chứng nguy hiểm nhất
- Bệnh nhân có ý tưởng, hành vi tự sát, cần phải theo dõi và điều trị khẩn cấp.
Các biến chứng khác
- Bệnh nhân có thể suy kiệt do từ chối ăn uống.

📚 Theo Y văn

Các biến chứng lâu dài và ảnh hưởng khác (theo Y văn)
- Suy giảm chức năng xã hội và nghề nghiệp: Khó khăn trong việc duy trì công việc, học tập, các mối quan hệ cá nhân.
- Bệnh lý thực thể kèm theo: Tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường, béo phì do lối sống ít vận động, chế độ ăn uống không lành mạnh và tác dụng phụ của thuốc.
- Lạm dụng chất: Tăng nguy cơ lạm dụng rượu, ma túy để tự điều trị các triệu chứng trầm cảm.
- Trầm cảm kháng trị: Không đáp ứng với nhiều phác đồ điều trị khác nhau.
- Chuyển thành trầm cảm dai dẳng (Persistent Depressive Disorder/Dysthymia): Một số ít bệnh nhân có thể phát triển thành trầm cảm mạn tính, kéo dài nhiều năm.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Kaplan & Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 14. Chuyển tuyến, cờ đỏ

📋 Theo Bộ Y tế

Cờ đỏ
- Bệnh nhân có ý tưởng, hành vi tự sát, cần phải theo dõi và điều trị khẩn cấp.

📚 Theo Y văn

Các trường hợp cần chuyển tuyến chuyên khoa tâm thần hoặc nhập viện khẩn cấp
- Nguy cơ tự sát cao: Bệnh nhân có ý tưởng tự sát rõ ràng, có kế hoạch cụ thể, hoặc đã có hành vi tự sát.
- Trầm cảm nặng có triệu chứng loạn thần: Cần điều trị chuyên sâu và theo dõi chặt chẽ.
- Suy kiệt nặng: Do từ chối ăn uống, không thể tự chăm sóc bản thân, cần hỗ trợ dinh dưỡng và chăm sóc y tế toàn diện.
- Trầm cảm kháng trị: Không đáp ứng với các phác đồ điều trị ban đầu hoặc đã thử nhiều loại thuốc/liệu pháp mà không hiệu quả.
- Chẩn đoán không rõ ràng hoặc phức tạp: Cần sự đánh giá của chuyên gia để loại trừ các rối loạn tâm thần khác (ví dụ: rối loạn lưỡng cực, rối loạn phân liệt cảm xúc).
- Bệnh kèm phức tạp: Bệnh nhân có nhiều bệnh lý thực thể hoặc rối loạn tâm thần khác cần sự phối hợp điều trị đa chuyên khoa.
- Không tuân thủ điều trị hoặc môi trường sống không an toàn: Bệnh nhân không thể tự quản lý thuốc hoặc sống trong môi trường có nguy cơ cao.
Cờ đỏ (Red Flags) cần chú ý
- Ý tưởng tự sát hoặc tự hại mới xuất hiện hoặc tăng nặng.
- Hành vi tự sát hoặc tự hại.
- Triệu chứng loạn thần mới xuất hiện (ảo giác, hoang tưởng).
- Suy giảm chức năng nghiêm trọng, không thể thực hiện các hoạt động sống hàng ngày.
- Kích động hoặc bồn chồn không kiểm soát được.
- Từ chối ăn uống, mất nước, suy kiệt.
- Dấu hiệu của hội chứng Serotonin (kích động, lú lẫn, vã mồ hôi, run, tăng phản xạ, co giật cơ, sốt) khi đang dùng thuốc chống trầm cảm.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Kaplan & Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

⭐ Bài này với bạn thế nào?

Hữu ích

Dễ sử dụng

Trình bày học thuật

Thấy bài hữu ích? Gửi cho bạn cùng lớp.