Tài liệu trên website https://hoclamsang.vn dùng để tra cứu, phục vụ hoạt động giảng dạy và học tập, không phải là tài liệu hướng dẫn việc tự điều trị. Các hoạt động tư vấn y khoa hoặc điều trị phải có bác sĩ chuyên khoa hướng dẫn.

← Trang chủ · 💊 Thuốc

Colistin

ATC · J01XB01ColistinPolymyxin

🕒 Duyệt ngày: 2026-09-04 · 📚 Nguồn: Dược thư Quốc gia Việt Nam 2022

💊 Colistin — tóm tắt

Loại thuốc: Kháng sinh nhóm polymyxin, dùng dưới dạng tiền thuốc natri colistimethat.

Cơ chế tác dụng

Natri colistimethat là TIỀN THUỐC không có hoạt tính, được thuỷ phân thành colistin có hoạt tính.
Colistin là polypeptid vòng tích điện dương gắn với đuôi acid béo.
Nhóm diaminobutyric tích điện dương tương tác với nhóm phosphat tích điện âm của lipid A trong lipopolysaccharid ở màng ngoài vi khuẩn Gram âm; đuôi acid béo chèn vào thành phần lipid của màng → phá vỡ tính toàn vẹn màng, làm rò rỉ nội bào và giết vi khuẩn.
Tác dụng trên nhiều vi khuẩn Gram âm: Acinetobacter, Citrobacter, E. coli, Enterobacter, H. influenzae, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella, Shigella.
KHÔNG có tác dụng trên vi khuẩn Gram dương, nấm và virus.

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Colistin · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Chỉ định & liều theo bệnh

Nhiễm khuẩn BỆNH VIỆN NẶNG do vi khuẩn Gram âm (Acinetobacter baumannii, Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa) ĐỀ KHÁNG carbapenem, aminoglycosid hoặc quinolon: viêm phổi bệnh viện/viêm phổi thở máy, nhiễm khuẩn huyết, nhiễm khuẩn ổ bụng, nhiễm khuẩn tiết niệu, nhiễm khuẩn da - mô mềm ở người bỏng, viêm màng não.
Nhiễm khuẩn đường ruột do E. coli (colistin đường uống).

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Colistin · Lần xuất bản thứ ba (2022)

8 bài bệnh trong kho

💊 Liều xem trong từng bài bệnh (Bước 10) — liều thay đổi theo dạng bào chế, dạng muối và theo chế phẩm đơn chất hay phối hợp.

Chống chỉ định

Tiền sử quá mẫn với colistin hoặc natri colistimethat.
Bệnh nhân NHƯỢC CƠ (do thuốc làm giảm giải phóng acetylcholin).
Rối loạn chuyển hoá porphyrin.

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Colistin · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Tác dụng không mong muốn

⚠️⚠️ Đường tiêm/truyền: ĐỘC TÍNH THẬN và ĐỘC TÍNH THẦN KINH là hai ADR NGHIÊM TRỌNG NHẤT của natri colistimethat.
⚠️ Phản ứng quá mẫn: phát ban, mày đay, ngứa toàn thân, PHẢN VỆ; phản ứng tại vị trí tiêm.
⚠️ Đường khí dung: HO và CO THẮT PHẾ QUẢN.

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Colistin · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Thận trọng

⚠️ Dữ liệu lâm sàng về hiệu quả và an toàn của natri colistimethat ĐƯỜNG TĨNH MẠCH còn HẠN CHẾ.
⚠️ Các mức liều khuyến cáo dựa trên bằng chứng ÍT ỎI về lâm sàng và dược động học/dược lực học — đặc biệt rất ít dữ liệu về độ an toàn.
⚠️ Phải theo dõi sát chức năng thận và dấu hiệu độc thần kinh trong suốt quá trình điều trị.

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Colistin · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Tương tác thuốc

Đặc biệt thận trọng khi dùng natri colistimethat tĩnh mạch cùng các thuốc gây độc trên THẬN hoặc trên THẦN KINH TRUNG ƯƠNG.
Colistin ảnh hưởng tới giải phóng acetylcholin → thuốc giãn cơ KHÔNG khử cực có thể bị kéo dài tác dụng — rất thận trọng khi dùng trong gây mê.
Thận trọng khi dùng cùng macrolid (azithromycin, clarithromycin) hoặc fluoroquinolon (norfloxacin, ciprofloxacin) ở người NHƯỢC CƠ.
Dung dịch colistimethat sau khi hoàn nguyên KHÔNG được trộn lẫn với thuốc khác.
Colistin không gây cảm ứng hệ enzym CYP450 (CYP1A2, 2B6, 2C8, 2C9, 3A4/5).

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Colistin · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Theo dõi / Quá liều

Quá liều Colistin gây ức chế thần kinh - cơ (dị cảm, hôn mê, lú lẫn, yếu cơ, ngừng thở) và suy thận cấp.
⚠️ KHÔNG CÓ THUỐC GIẢI ĐỘC ĐẶC HIỆU.
Xử trí: Ngừng thuốc, điều trị hỗ trợ.
Tăng thải trừ bằng lợi tiểu manitol, lọc máu kéo dài, hoặc thẩm phân phúc mạc.

📚 Dược thư Quốc gia Việt Nam — Colistin · Lần xuất bản thứ ba (2022)

Biệt dược lưu hành tại Việt Nam

Chế phẩm đơn chất

Aciste 150
- Dạng bào chế: Thuốc bột pha tiêm
- Thành phần: Colistin (dưới dạng colistimethat natri)
- SĐK VN: 893114366524
Bidicolis 2MIU
- Dạng bào chế: Thuốc tiêm đông khô
- Thành phần: Colistimethate sodium (tương đương colistin base 66,67mg)
- SĐK VN: 893114085426
Bidicolis 4,5MIU
- Dạng bào chế: Thuốc tiêm đông khô
- Thành phần: Colistimethate sodium (tương đương colistin base 150mg)
- SĐK VN: 893114085526
Colisodi 0,5 MIU
- Dạng bào chế: Thuốc tiêm đông khô
- Thành phần: Colistimethate sodium (Tương đương colistin base 16,67 mg)
- SĐK VN: 893114362024
Colistimethate For Injection USP 150mg/Vial
- Dạng bào chế: Thuốc tiêm đông khô
- Thành phần: Colistin base
- SĐK VN: 890114188623
Colistin IMP 1 MIU
- Dạng bào chế: Bột đông khô pha tiêm hoặc pha dung dịch khí dung
- Thành phần: Colistimethat natri (tương đương colistin base 33,33mg)
- SĐK VN: 893114243425
Colistin IMP 2 MIU
- Dạng bào chế: Bột đông khô pha tiêm hoặc pha dung dịch khí dung
- Thành phần: Colistimethat natri (tương đương colistin base 66,67mg)
- SĐK VN: 893114374725
Colistin 3 MIU
- Dạng bào chế: Bột đông khô pha tiêm
- Thành phần: Colistimethat natri (tương đương colistin base 100mg)
- SĐK VN: 893114940624
Colistin 4,5 MIU
- Dạng bào chế: Bột đông khô pha tiêm
- Thành phần: Colistimethat natri (tương đương colistin base 150mg)
- SĐK VN: 893114229224
Consmex 3 MIU
- Dạng bào chế: Bột đông khô pha tiêm
- Thành phần: Colistimethat natri (tương đương colistin base 100mg)
- SĐK VN: 893114374825
Kolistate 150mg
- Dạng bào chế: Bột đông khô pha tiêm và hít
- Thành phần: Natri colistimethat (tương đương Colistin base 150mg)
- SĐK VN: 868114347700
Kolistipol 4.500.000 IU
- Dạng bào chế: Bột đông khô và dung môi pha dung dịch tiêm
- Thành phần: Colistimethate sodium 360mg tương đương với Colistin base (4.500.000 IU)
- SĐK VN: 868114424125

Thấy bài hữu ích? Gửi cho bạn cùng lớp.