Hội chứng gan thận cấp

ICD-10 · K76.7Nội tiêu hóa - Gan mật✓ Đã pre-checkChuyên khoa1493/QĐ-BYT (22/4/2015) — Hồi sức tích cực

🕒 Cập nhật: 09/11/2026 · 📚 Nguồn: 1493/QĐ-BYT (22/4/2015) — Hồi sức tích cực

🔗 Triệu chứng / hội chứng liên quan — bấm để mở cửa tiếp cận

📖 Tổng quan bệnh học

Định nghĩa: Hội chứng gan thận cấp là một tình trạng bệnh lý cấp tính nghiêm trọng, ảnh hưởng đồng thời đến chức năng gan và thận. Đây là một hội chứng phức tạp thường gặp trong chuyên khoa Nội tiêu hóa - Gan mật và đòi hỏi hồi sức tích cực. Bệnh được mã hóa theo ICD-10 là K76.7.

Dịch tễ: Hội chứng này chủ yếu xảy ra ở những bệnh nhân có tiền sử bệnh gan hoặc nguyên nhân nền gây bệnh gan. Các yếu tố thúc đẩy cụ thể có thể góp phần vào sự khởi phát của hội chứng gan thận cấp. Trong các phân loại, hội chứng gan thận Typ 3 và Typ 4 được ghi nhận là ít gặp.

Cơ chế bệnh sinh: Nội dung bệnh cung cấp các yếu tố thúc đẩy, triệu chứng toàn thân, dấu hiệu gan và thần kinh, nhưng không mô tả chi tiết cơ chế bệnh sinh cụ thể. Tuy nhiên, đây là một diễn tiến bệnh lý phức tạp liên quan đến sự suy giảm chức năng gan và thận. Các yếu tố thúc đẩy đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển bệnh.

Phân loại: Hội chứng gan thận được phân loại thành nhiều type khác nhau, bao gồm Hội chứng gan thận Typ 1 và Hội chứng gan thận Typ 2. Ngoài ra, còn có Hội chứng gan thận Typ 3 và Typ 4, được ghi nhận là ít gặp. Việc chẩn đoán và phân loại dựa trên các tiêu chuẩn chính theo IAC 1996 và 2007, ADQI lần 8, cùng với các tiêu chuẩn phụ.

Bước 1. Bệnh sử và lý do đến khám

📋 Theo Bộ Y tế

Lý do đến khám
- Mệt mỏi, chán ăn, rối loạn tiêu hóa
- Vàng da (nước tiểu vàng, da và niêm mạc vàng)
- Giảm ý thức (khi có biểu hiện não gan)
- Dấu hiệu nhiễm khuẩn toàn thân hoặc nhiễm khuẩn dịch cổ chướng
- Dấu hiệu mất nước, mất dịch, sốc (nếu có nguyên nhân liên quan)
Bệnh sử/diễn tiến
- Bệnh gan cấp tính hoặc đợt cấp trên nền một bệnh gan mạn tính
- Tiền sử nguyên nhân và các đợt cấp tính của bệnh gan mạn

💬 Góp ý bước này

Bước 2. Tiền sử, yếu tố nguy cơ

📋 Theo Bộ Y tế

Tiền sử bệnh gan
- Xơ gan mạn tính
- Tổn thương gan cấp tính: Viêm gan do rượu, Viêm gan nhiễm độc do thuốc/chất độc, Viêm gan do vi rút, Tổn thương gan do sốc (tim, nhiễm khuẩn, phản vệ, giảm thể tích…)
Các yếu tố thúc đẩy
- Nhiễm trùng dịch cổ chướng
- Mất dịch do nôn, ỉa chảy
- Giảm albumin máu
- Tăng thể tích tuần hoàn

💬 Góp ý bước này

Bước 3. Triệu chứng, dấu hiệu

📋 Theo Bộ Y tế

Triệu chứng toàn thân
- Mệt mỏi, chán ăn, rối loạn tiêu hóa
- Dấu hiệu mất nước, mất dịch, sốc (nếu có nguyên nhân liên quan)
- Có thể có nhiễm khuẩn toàn thân
Dấu hiệu gan
- Vàng da (da và niêm mạc vàng)
- Trên da có thể có xuất huyết do rối loạn đông máu
- Sao mạch, tuần hoàn bàng hệ
Dấu hiệu thần kinh
- Ý thức giảm khi có biểu hiện não gan
- Dấu hiệu ngoại tháp của xơ gan
Dấu hiệu khác
- Nhiễm khuẩn dịch cổ chướng

📚 Theo Y văn

Dấu hiệu thận
- Thiểu niệu hoặc vô niệu (thường chỉ được xác định qua theo dõi lượng nước tiểu)
Dấu hiệu liên quan đến tăng áp lực tĩnh mạch cửa
- Cổ trướng
- Phù ngoại biên

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine)

💬 Góp ý bước này

Bước 4. Hội chứng

📋 Theo Bộ Y tế

Hội chứng vàng da: nước tiểu vàng, da và niêm mạc vàng
Hội chứng não gan: ý thức giảm, dấu hiệu ngoại tháp của xơ gan
Hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa: xuất huyết tiêu hóa cao và thấp, tuần hoàn bàng hệ

📚 Theo Y văn

Hội chứng não gan: Rối loạn ý thức (từ nhẹ đến hôn mê), thay đổi hành vi, rối loạn giấc ngủ, run vẫy (asterixis), tăng phản xạ gân xương, dấu hiệu ngoại tháp (ít gặp hơn)
Hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa: Cổ trướng, lách to, tuần hoàn bàng hệ, giãn tĩnh mạch thực quản/dạ dày (gây xuất huyết tiêu hóa), bệnh não gan
Hội chứng suy thận cấp: Thiểu niệu (nước tiểu < 400-500 ml/24 giờ) hoặc vô niệu (nước tiểu < 100 ml/24 giờ), phù, tăng huyết áp, rối loạn điện giải (tăng kali máu, hạ natri máu), tăng ure/creatinin máu
Hội chứng nhiễm trùng: Sốt, rét run, mệt mỏi, tăng bạch cầu, tăng CRP/procalcitonin, có thể có dấu hiệu sốc nhiễm khuẩn (hạ huyết áp, nhịp tim nhanh, rối loạn tri giác)

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 5. Chẩn đoán phân biệt

🔀 Chẩn đoán phân biệt (bấm tên bệnh để mở bài)

Suy thận cấp trước thận (Pre-renal AKI) do giảm thể tích tuần hoàn thực sự — Thường đáp ứng với bù dịch (ví dụ: truyền dịch muối sinh lý hoặc albumin). Natri niệu < 10 mEq/L, phân suất thải natri (FeNa) < 1%, tỷ trọng nước tiểu > 1.015, áp lực thẩm thấu nước tiểu > 500 mOsm/kg (theo Y văn).

Hoại tử ống thận cấp (ATN - Acute Tubular Necrosis) — Không đáp ứng với bù dịch. Natri niệu > 20 mEq/L, FeNa > 2%, tỷ trọng nước tiểu < 1.010, áp lực thẩm thấu nước tiểu < 350 mOsm/kg. Có thể có trụ hạt trong nước tiểu. Thường do thiếu máu cục bộ kéo dài hoặc thuốc độc thận (theo Y văn).

Suy thận cấp sau thận (Post-renal AKI) do tắc nghẽn đường tiết niệu — Siêu âm hoặc CT scan cho thấy hình ảnh giãn đài bể thận, niệu quản. Thường do sỏi, khối u, phì đại tiền liệt tuyến. Cần loại trừ bằng chẩn đoán hình ảnh (theo Y văn).

Suy thận cấp do thuốc độc thận — Tiền sử sử dụng các thuốc có khả năng gây độc thận (ví dụ: NSAIDs, aminoglycosides, thuốc cản quang). Cần ngừng thuốc nghi ngờ và theo dõi chức năng thận (theo Y văn).

Suy thận cấp do sốc nhiễm khuẩn — Có bằng chứng nhiễm trùng nặng, sốc (hạ huyết áp, rối loạn tưới máu mô). Có thể kèm theo hoại tử ống thận cấp. Cần cấy máu, cấy dịch cổ chướng và điều trị kháng sinh kịp thời (theo Y văn).

💬 Góp ý bước này

Bước 6. Cận lâm sàng, xét nghiệm

🔬 Cận lâm sàng — theo độ đặc hiệu

🥇 Khẳng định chẩn đoán

Creatinin huyết thanh

> 2.5 mg/dl (220 μmol/l) cho Typ 1; ≥ 1.5 mg/dl (130 μmol/l) cho Typ 2 — Đánh giá mức độ suy giảm chức năng thận, tiêu chuẩn chẩn đoán HCGT

🔬 Đặc hiệu cao

Natri niệu

< 10 mEq/L — Tiêu chuẩn phụ chẩn đoán HCGT, gợi ý suy thận chức năng (trước thận)

Áp lực thẩm thấu niệu (ALTT niệu)

> Áp lực thẩm thấu máu (ALTT máu) — Tiêu chuẩn phụ chẩn đoán HCGT, gợi ý chức năng ống thận còn nguyên vẹn

Phân suất thải Natri (FeNa)

< 1% (gợi ý trước thận); > 2% (gợi ý hoại tử ống thận cấp) (theo Y văn) — Phân biệt suy thận cấp trước thận và hoại tử ống thận cấp

Tỷ trọng nước tiểu

> 1.015 (gợi ý trước thận); < 1.010 (gợi ý hoại tử ống thận cấp) (theo Y văn) — Phân biệt suy thận cấp trước thận và hoại tử ống thận cấp

📊 Hỗ trợ/gợi ý

Ure huyết thanh

Tăng — Đánh giá mức độ suy giảm chức năng thận

Lượng nước tiểu

< 100 ml/12 giờ (vô niệu) hoặc < 200 ml/12 giờ (thiểu niệu) — Đánh giá mức độ suy thận, tiêu chuẩn phụ chẩn đoán HCGT

Protein niệu

< 500 mg/ngày — Tiêu chuẩn phụ chẩn đoán HCGT, giúp loại trừ bệnh thận tại cầu thận

Hồng cầu niệu

< 50/vi trường — Tiêu chuẩn phụ chẩn đoán HCGT, giúp loại trừ bệnh thận tại cầu thận

Natri máu

< 130 mmol/l — Tiêu chuẩn phụ chẩn đoán HCGT, thường gặp trong xơ gan nặng

AST, ALT

Tăng — Đánh giá mức độ tổn thương tế bào gan

Protein, Albumin máu

Giảm (Albumin) — Đánh giá chức năng tổng hợp của gan, mức độ nặng của bệnh gan

GGT

Tăng — Đánh giá tình trạng ứ mật hoặc tổn thương gan do rượu

Các yếu tố đông máu (PT, INR)

Kéo dài (PT), tăng (INR) — Đánh giá chức năng tổng hợp của gan, nguy cơ xuất huyết

Tế bào máu ngoại vi (Công thức máu)

Giảm tiểu cầu, thiếu máu, tăng/giảm bạch cầu — Đánh giá tình trạng thiếu máu, nhiễm trùng, cường lách

Siêu âm bụng

Không có ngưỡng số — Đánh giá nhu mô, kích thước gan, lách, hệ thống tĩnh mạch cửa, tĩnh mạch trên gan, phát hiện cổ chướng, loại trừ tắc nghẽn đường tiết niệu

Chụp cắt lớp vi tính (CT) bụng

Không có ngưỡng số — Đánh giá chi tiết hơn nhu mô gan, lách, hệ thống mạch máu, loại trừ khối u, tắc nghẽn

• Tìm nguyên nhân/yếu tố thúc đẩy

Cấy máu, cấy dịch cổ chướng

Dương tính — Xác định nhiễm trùng toàn thân hoặc nhiễm trùng dịch cổ chướng

💬 Góp ý bước này

Bước 7. Chẩn đoán xác định

📋 Theo Bộ Y tế

Tiêu chuẩn chính (theo IAC 1996 và 2007, ADQI lần 8)
- Có bệnh gan cấp hoặc mạn tính với đợt suy gan cấp tiến triển kèm theo có tăng áp lực tĩnh mạch cửa
- Tăng creatinin máu: Typ 1 > 2.5 mg/dl (220 μmol/l); Typ 2 ≥ 1.5 mg/dl (130 μmol/l)
- Triệu chứng không giảm sau 48 giờ điều trị bằng lợi tiểu và bù thể tích dịch với albumin 1g/kg/ngày (áp dụng cho Typ 1)
- Cổ chướng không đáp ứng với thuốc lợi tiểu (áp dụng cho Typ 2)
- Bắt buộc cần loại trừ các nguyên nhân gây ra suy thận cấp khác: sốc nhiễm khuẩn, sốc giảm thể tích, sử dụng thuốc độc với thận, sỏi thận tiết niệu, hoại tử ống thận cấp do nhiễm khuẩn, tan máu, ngộ độc thuốc…
Tiêu chuẩn phụ
- Giảm mức lọc cầu thận: vô niệu (nước tiểu < 100 ml/12 giờ) hoặc thiểu niệu (nước tiểu < 200 ml/12 giờ)
- Protein niệu < 500 mg/ngày
- Hồng cầu niệu < 50/vi trường
- Chức năng ống thận còn nguyên vẹn: ALTT niệu > ALTT máu, Natri niệu < 10 mEq/L
- Natri máu < 130 mmol/l

💬 Góp ý bước này

Bước 8. Chẩn đoán mức độ/giai đoạn

📋 Theo Bộ Y tế

Hội chứng gan thận Typ 1
- Tình trạng suy thận tiến triển nhanh, tăng nhanh creatinin huyết thanh, ngay từ đầu lên mức trên 220 μmol/L
- Xuất hiện tự phát, nhưng thường sau các yếu tố thúc đẩy (nhiễm trùng dịch cổ trướng, mất dịch, thừa thể tích giảm albumin...)
- Tiên lượng rất tồi, thời gian sống trung bình 2 tuần, tử vong gần 100% sau 3 tháng
Hội chứng gan thận Typ 2
- Tình trạng suy thận tiến triển ở mức độ trung bình, nồng độ creatinin huyết thanh tăng từ 150% (tức khoảng 133 đến 226 μmol/l)
- Thường tiến triển tự phát nhưng cũng có thể xuất hiện sau các yếu tố thúc đẩy
- Tình trạng cổ trướng dai dẳng, không đáp ứng với thuốc lợi tiểu
- Tiên lượng sống thường ngắn hơn người bệnh xơ gan không có suy thận nhưng tốt hơn Typ 1, có thể sống tới 6 tháng
Hội chứng gan thận Typ 3 (ít gặp)
- Người bệnh xơ gan có biểu hiện Typ 1 hoặc 2 trên nền bệnh thận mạn tính
Hội chứng gan thận Typ 4 (ít gặp)
- Người bệnh suy gan cấp tính có suy giảm chức năng thận, gặp ở khoảng 50%

📚 Theo Y văn

Thang điểm MELD (Model for End-Stage Liver Disease)
- Đánh giá mức độ nặng của bệnh gan mạn tính và tiên lượng sống còn, đặc biệt quan trọng trong việc ưu tiên ghép gan. Thang điểm này sử dụng Bilirubin, INR và Creatinin huyết thanh để tính toán (theo Y văn lâm sàng chuẩn).
Thang điểm Child-Pugh
- Đánh giá mức độ nặng của xơ gan dựa trên Bilirubin, Albumin, INR, cổ trướng và bệnh não gan. Giúp phân loại xơ gan thành độ A, B, C (theo Y văn lâm sàng chuẩn).

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: UpToDate, AASLD Guidelines)

💬 Góp ý bước này

Bước 9. Chẩn đoán nguyên nhân

📋 Theo Bộ Y tế

Nguyên nhân nền gây bệnh gan
- Xơ gan mạn tính
- Viêm gan do rượu
- Viêm gan nhiễm độc do thuốc, các chất gây độc
- Viêm gan do vi rút
- Tổn thương gan do sốc (tim, nhiễm khuẩn, phản vệ, giảm thể tích…)
Các yếu tố thúc đẩy HCGT
- Nhiễm trùng toàn thân
- Nhiễm trùng dịch cổ chướng
- Mất dịch do nôn, ỉa chảy
- Giảm albumin máu
- Tăng thể tích tuần hoàn
- Viêm gan do thuốc, ngộ độc gan cấp

💬 Góp ý bước này

Bước 10. Điều trị

💊 Điều trị — nhóm theo cơ chế (thuốc cùng nhóm thay thế được nhau)

💊 Liều tham khảo

Liều dưới đây chỉ để học/định hướng — luôn đối chiếu phác đồ hiện hành, cân nặng và chức năng gan–thận trước khi dùng.

📚 Bối cảnh: Nguyên tắc điều trị Hội chứng gan thận cấp bao gồm: (1) Nhanh chóng xác định và điều trị các yếu tố thúc đẩy (nhiễm trùng, giảm thể tích, xuất huyết tiêu hóa). (2) Phục hồi thể tích tuần hoàn bằng albumin. (3) Sử dụng thuốc co mạch để cải thiện tưới máu thận. (4) Điều trị hỗ trợ các biến chứng (rối loạn điện giải, não gan, phù phổi). (5) Các biện pháp thay thế thận hoặc gan (lọc máu, ghép gan) là điều trị dứt điểm hoặc bắc cầu. Mục tiêu chính là đảo ngược tình trạng suy thận và cải thiện tiên lượng sống còn.

Thuốc co mạch hệ thống (Vasoconstrictors)

⚙ Gây co mạch tạng, giảm giãn mạch ngoại vi, tăng huyết áp động mạch trung bình và cải thiện tưới máu thận. Luôn kết hợp với bồi phụ thể tích tuần hoàn.

💊 Terlipressin

0.85 - 1 mg tiêm tĩnh mạch mỗi 4-6 giờ, có thể tăng lên 2 mg mỗi 4-6 giờ nếu creatinin huyết thanh không giảm > 25% sau 2-3 ngày điều trị (theo Y văn). · Tiêm tĩnh mạch

↔ Terlipressin là thuốc được ưu tiên chỉ định cho HCGT Typ 1. Các thuốc co mạch khác như Norepinephrine hoặc Midodrine + Octreotide có thể được sử dụng thay thế nếu Terlipressin không có sẵn hoặc chống chỉ định (theo Y văn).

Bù thể tích và Albumin

⚙ Albumin giúp tăng thể tích tuần hoàn hiệu quả, cải thiện huyết động và giảm nguy cơ suy thận. Đặc biệt quan trọng khi có giảm albumin máu hoặc nhiễm trùng dịch cổ chướng.

💊 Albumin

1 g/kg/ngày (trong chẩn đoán, tối đa 100g/ngày) hoặc 20-40g/ngày (trong điều trị, tùy theo tình trạng lâm sàng và nồng độ albumin máu) (theo Y văn). · Truyền tĩnh mạch (dung dịch 5% hoặc 20%)

↔ Albumin thường được sử dụng đồng thời với Terlipressin để tối ưu hóa hiệu quả điều trị HCGT.

Thuốc lợi tiểu (chỉ định cho phù và cổ chướng, không phải điều trị HCGT trực tiếp)

⚙ Giúp kiểm soát tình trạng quá tải dịch, phù và cổ chướng, nhưng cần thận trọng để tránh giảm thể tích tuần hoàn quá mức có thể làm nặng thêm HCGT.

💊 Furosemide

20-40 mg/lần tiêm tĩnh mạch, có thể tăng tới 100-200 mg/lần, tối đa 600-1000 mg/ngày. · Tiêm tĩnh mạch hoặc uống

💊 Spironolactone

100-400 mg/ngày (theo Y văn). · Uống

↔ Furosemide và Spironolactone thường được dùng kết hợp để điều trị cổ trướng và phù. Cần theo dõi chặt chẽ cân bằng dịch và điện giải.

Kháng sinh (điều trị nhiễm trùng)

⚙ Điều trị các ổ nhiễm trùng (đặc biệt nhiễm trùng dịch cổ chướng) là yếu tố thúc đẩy quan trọng của HCGT.

💊 Cephalosporin thế hệ 3 (ví dụ: Cefotaxime)

2 g tiêm tĩnh mạch mỗi 8 giờ (theo Y văn). · Tiêm tĩnh mạch

💊 Piperacillin-tazobactam

3.375 g tiêm tĩnh mạch mỗi 6 giờ (theo Y văn). · Tiêm tĩnh mạch

💊 Ertapenem

1 g tiêm tĩnh mạch mỗi ngày (theo Y văn). · Tiêm tĩnh mạch

💊 Carbapenem (ví dụ: Meropenem, Imipenem)

Meropenem 1 g tiêm tĩnh mạch mỗi 8 giờ (theo Y văn). · Tiêm tĩnh mạch

💊 Quinolone (ví dụ: Ciprofloxacin)

400 mg tiêm tĩnh mạch mỗi 12 giờ (theo Y văn). · Tiêm tĩnh mạch hoặc uống

↔ Lựa chọn kháng sinh dựa trên kết quả cấy và kháng sinh đồ. Cephalosporin thế hệ 3 là lựa chọn ban đầu cho nhiễm trùng dịch cổ chướng. Carbapenem được dùng cho vi khuẩn đa kháng hoặc ESBL (+).

Thuốc điều trị rối loạn thần kinh (não gan, co giật)

⚙ Kiểm soát các triệu chứng thần kinh cấp tính, bảo vệ đường thở và ngăn ngừa tổn thương não.

💊 Glucose

Truyền tĩnh mạch dung dịch Glucose 10-20% (liều tùy thuộc mức đường huyết và nhu cầu năng lượng). · Truyền tĩnh mạch

💊 Diazepam

10 mg tiêm bắp hoặc tĩnh mạch. · Tiêm bắp hoặc tĩnh mạch

💊 Midazolam

5 mg tiêm tĩnh mạch. · Tiêm tĩnh mạch

💊 Phenobarbital

100 mg tiêm tĩnh mạch. · Tiêm tĩnh mạch

↔ Cần loại trừ hạ đường huyết trước khi điều trị não gan. Các thuốc an thần cần dùng thận trọng ở bệnh nhân suy gan vì có thể làm nặng thêm bệnh não gan.

Bổ sung yếu tố đông máu và truyền máu

⚙ Điều trị rối loạn đông máu và thiếu máu do xuất huyết tiêu hóa hoặc suy tủy.

💊 Plasma tươi đông lạnh (FFP)

10-15 ml/kg (theo Y văn). · Truyền tĩnh mạch

💊 Khối tiểu cầu

1 đơn vị/10 kg cân nặng hoặc 4-6 đơn vị/lần (theo Y văn). · Truyền tĩnh mạch

💊 Khối hồng cầu

Truyền theo mức độ mất máu, đảm bảo Hb 9-11 g/lít. · Truyền tĩnh mạch

↔ Chỉ định truyền máu và các chế phẩm máu dựa trên tình trạng lâm sàng, mức độ thiếu máu, rối loạn đông máu và nguy cơ xuất huyết.

Điều trị tăng kali máu cấp cứu

⚙ Ổn định màng tế bào cơ tim, chuyển kali vào trong tế bào, loại bỏ kali khỏi cơ thể.

💊 Calcium gluconate 10%

10-20 ml tiêm tĩnh mạch chậm trong 5-10 phút (theo Y văn). · Tiêm tĩnh mạch

💊 Insulin tác dụng nhanh + Glucose

10 đơn vị Insulin tác dụng nhanh tiêm tĩnh mạch kèm 25-50g Glucose (theo Y văn). · Tiêm tĩnh mạch

💊 Salbutamol (Ventolin)

10-20 mg khí dung (theo Y văn). · Khí dung

↔ Các thuốc này được sử dụng để điều trị tăng kali máu cấp tính, đặc biệt khi có thay đổi điện tâm đồ hoặc kali máu > 6 mmol/l. Cần theo dõi đường huyết và kali máu chặt chẽ.

Thủ thuật/Can thiệp

⚙ Các biện pháp can thiệp nhằm điều trị nguyên nhân, giảm áp lực tĩnh mạch cửa, hoặc thay thế chức năng gan/thận.

↔ Các thủ thuật này bao gồm: - **Chọc tháo dịch cổ chướng:** Khi bụng quá căng gây khó thở, ảnh hưởng tới các dấu hiệu cơ năng. - **Nội soi chẩn đoán và can thiệp cầm máu:** Đối với xuất huyết tiêu hóa do tăng áp lực tĩnh mạch cửa. - **TIPS (Transjugular Intrahepatic Portosystemic Shunt):** Làm cầu nối bên – bên hệ thống tĩnh mạch cửa và tĩnh mạch chủ, với mục đích giảm áp lực tĩnh mạch cửa khi có chỉ định. - **Lọc máu liên tục (CVVH - Continuous Veno-Venous Hemofiltration) hoặc thận nhân tạo cấp ngắt quãng:** Khi có suy thận cấp nặng không đáp ứng điều trị nội khoa. - **Lọc gan nhân tạo (MARS - Molecular Adsorbent Recirculating System) hoặc thay huyết tương (PEX - Plasma Exchange):** Các biện pháp hỗ trợ chức năng gan trong thời gian chờ ghép gan. - **Ghép gan:** Là biện pháp điều trị duy nhất có hiệu quả tốt và cải thiện tiên lượng sống còn lâu dài cho bệnh nhân HCGT.

⚕️ Khuyến cáo BHYT: Khi kê đơn, đối chiếu Danh mục & điều kiện/tỷ lệ thanh toán theo Thông tư 20/2022/TT-BYT (áp dụng cùng TT 37/2024/TT-BYT từ 01/01/2025). Thuốc điều trị đích/miễn dịch/giá cao thường có ĐIỀU KIỆN chi trả — cần kiểm tra trước khi kê.

💬 Góp ý bước này

Bước 11. Chống chỉ định, điều chỉnh theo bệnh kèm

📚 Theo Y văn

Chống chỉ định của Terlipressin
- Bệnh tim mạch vành nặng, thiếu máu cơ tim cục bộ
- Bệnh mạch máu ngoại biên nặng
- Rối loạn nhịp tim không kiểm soát
- Quá tải dịch nặng hoặc phù phổi cấp không kiểm soát
Điều chỉnh theo bệnh kèm
- **Tăng kali máu:** Cần điều trị cấp cứu nếu kali máu > 6 mmol/l hoặc có rối loạn nhịp tim. Tránh các thuốc làm tăng kali máu (ví dụ: thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn thụ thể angiotensin, lợi tiểu giữ kali).
- **Phù phổi cấp, phù toàn thân:** Cần kiểm soát dịch chặt chẽ, sử dụng lợi tiểu thận trọng. Tránh truyền dịch quá mức, đặc biệt khi dùng Terlipressin.
- **Hội chứng não gan:** Tránh các thuốc an thần có thể làm nặng thêm tình trạng rối loạn ý thức. Kiểm soát hạ đường huyết.
- **Nhiễm trùng:** Điều trị kháng sinh phù hợp theo ổ nhiễm khuẩn và kháng sinh đồ. Cần theo dõi sát các dấu hiệu sốc nhiễm khuẩn.
- **Xuất huyết tiêu hóa:** Cần nội soi cấp cứu để chẩn đoán và can thiệp cầm máu. Bổ sung yếu tố đông máu và truyền máu nếu cần.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: UpToDate, AASLD Guidelines)

💬 Góp ý bước này

Bước 12. Theo dõi đáp ứng

📚 Theo Y văn

Theo dõi chức năng thận
- Creatinin huyết thanh: Theo dõi hàng ngày để đánh giá đáp ứng với điều trị (mục tiêu giảm > 25% hoặc về mức nền).
- Ure huyết thanh: Theo dõi hàng ngày.
- Lượng nước tiểu: Theo dõi sát (mỗi giờ hoặc mỗi 4-6 giờ) để đánh giá tình trạng thiểu niệu/vô niệu và đáp ứng với bù dịch/thuốc co mạch.
Theo dõi chức năng gan
- Bilirubin, AST, ALT, INR: Theo dõi định kỳ để đánh giá tình trạng bệnh gan nền và mức độ suy gan.
Theo dõi huyết động và cân bằng dịch
- Huyết áp, nhịp tim, áp lực tĩnh mạch trung tâm (CVP): Theo dõi sát để đánh giá tình trạng sốc, quá tải dịch hoặc giảm thể tích.
- Cân bằng dịch vào - ra: Theo dõi chặt chẽ hàng ngày.
- Điện giải đồ máu (Na, K, Cl): Theo dõi hàng ngày để phát hiện và điều chỉnh rối loạn điện giải.
Theo dõi các yếu tố thúc đẩy
- Dấu hiệu nhiễm trùng (sốt, bạch cầu, CRP, procalcitonin): Theo dõi để đánh giá hiệu quả điều trị kháng sinh.
- Tình trạng cổ chướng, phù: Đánh giá đáp ứng với lợi tiểu và chọc tháo dịch.
Theo dõi biến chứng
- Dấu hiệu não gan, xuất huyết tiêu hóa, rối loạn nhịp tim.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: UpToDate, AASLD Guidelines)

💬 Góp ý bước này

Bước 13. Biến chứng

📋 Theo Bộ Y tế

Biến chứng liên quan đến suy thận
- Tăng kali máu
- Quá tải dịch, phù phổi cấp, phù toàn thân
Biến chứng liên quan đến suy gan và tăng áp lực tĩnh mạch cửa
- Hội chứng não gan, phù não, co giật
- Xuất huyết tiêu hóa cao và thấp
- Cổ trướng dai dẳng, không đáp ứng với thuốc lợi tiểu
Biến chứng nhiễm trùng
- Nhiễm khuẩn toàn thân hoặc nhiễm khuẩn dịch cổ chướng
Tiên lượng xấu
- Tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt HCGT Typ 1 (thời gian sống trung bình 2 tuần, tử vong gần 100% sau 3 tháng)

📚 Theo Y văn

Biến chứng khác
- Rối loạn điện giải nặng (hạ natri máu, hạ canxi máu)
- Suy hô hấp do Tràn dịch màng phổi hoặc phù phổi
- Sốc nhiễm khuẩn

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Harrison's Principles of Internal Medicine, UpToDate)

💬 Góp ý bước này

Bước 14. Chuyển tuyến, cờ đỏ

📋 Theo Bộ Y tế

Cờ đỏ (dấu hiệu nặng cần cấp cứu và chuyển tuyến)
- Suy hô hấp, rối loạn ý thức gây mất khả năng tự bảo vệ đường thở
- Rối loạn nhịp tim, tăng kali máu > 6 mmol/l
- Sốc (hạ huyết áp, rối loạn tưới máu)
- Xuất huyết tiêu hóa cấp tính
- Phù phổi cấp
Chuyển tuyến
- Người bệnh HCGT cần được điều trị tại các cơ sở y tế có khả năng thực hiện các biện pháp chuyên sâu như lọc máu, lọc gan nhân tạo, TIPS hoặc ghép gan.
- Chuyển tuyến khi không đáp ứng với điều trị ban đầu hoặc khi tình trạng bệnh diễn biến nặng.

📚 Theo Y văn

Mục tiêu chuyển tuyến
- Đảm bảo ổn định hô hấp, tuần hoàn trước và trong quá trình vận chuyển.
- Chuyển đến trung tâm có chuyên khoa gan mật và thận để được chẩn đoán và điều trị toàn diện, bao gồm cả các phương pháp điều trị thay thế và ghép tạng.

📖 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: UpToDate)

💬 Góp ý bước này

⭐ Bài này với bạn thế nào?

Hữu ích

Dễ sử dụng

Trình bày học thuật

Thấy bài hữu ích? Gửi cho bạn cùng lớp.