🕒 Cập nhật: 30/07/2026 · 📚 Nguồn: Y văn lâm sàng chuẩn (tham khảo: Nelson Textbook of Pediatrics)
📖 Tổng quan bệnh học
Định nghĩa: Khó thở là cảm giác chủ quan của người bệnh về việc hô hấp không thoải mái, hoặc là dấu hiệu khách quan của sự gắng sức hô hấp. Ở trẻ em, khó thở thường biểu hiện qua các dấu hiệu gắng sức hô hấp như co kéo cơ hô hấp phụ, rút lõm lồng ngực, phập phồng cánh mũi, hoặc thay đổi nhịp thở.
Dịch tễ: Khó thở là một triệu chứng hô hấp thường gặp ở trẻ em, có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác nhau từ nhẹ đến nặng. Triệu chứng này là một trong những lý do hàng đầu khiến trẻ phải nhập viện hoặc đến khám tại các cơ sở y tế.
Cơ chế bệnh sinh: Khó thở ở trẻ em thường xuất phát từ sự mất cân bằng giữa nhu cầu thông khí của cơ thể và khả năng đáp ứng của hệ hô hấp. Cơ chế bệnh sinh bao gồm tăng công hô hấp do tắc nghẽn đường hô hấp trên hoặc dưới, giảm khả năng trao đổi khí tại phổi do đông đặc hoặc tràn khí màng phổi. Ngoài ra, các bệnh lý tim mạch gây suy tim hoặc rối loạn thần kinh - cơ cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng hô hấp, dẫn đến khó thở.
Phân loại: Khó thở ở trẻ em có thể được phân loại dựa trên thời gian khởi phát và diễn biến thành cấp tính, bán cấp hoặc mạn tính. Ngoài ra, triệu chứng này còn được phân loại theo nhóm nguyên nhân gây bệnh, bao gồm nguyên nhân hô hấp trên, hô hấp dưới, tim mạch, thần kinh - cơ và chuyển hóa/máu. Việc phân loại giúp định hướng chẩn đoán và xử trí phù hợp.